Ömür uzunluğuna təsir edən əsas amil müəyyənləşdirilib
21.04.2026 [17:39]
İnsanın ömür uzunluğu əvvəllər düşünüldüyündən daha çox genetikadan asılı ola bilər. Veytsman Elmi İnstitutunun tədqiqatçıları bu qənaətə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science” jurnalında dərc edilib.
Əvvəllər hesab olunurdu ki, irsiyyət ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən 20–25 faizini izah edir, bəzi tədqiqatlarda isə bu göstərici 10 faizdən də aşağı qiymətləndirilirdi. Lakin alimlər göstəriblər ki, bu nəticə düzgün qiymətləndirilməyib. Əvvəlki tədqiqatlarda qocalma ilə birbaşa bağlı olmayan ölümün xarici səbəbləri, məsələn, infeksiyalar, qəzalar və ya zorakılıq halları nəzərə alınmayıb.
Müəlliflər Skandinaviya ölkələrində əkizlər üzərində aparılmış tədqiqatların məlumatlarını, o cümlədən fərqli şəraitdə böyümüş cütlükləri təhlil edib və riyazi modelləşdirmə tətbiq ediblər. Bu, genetik təsiri mühit amillərindən ayırmağa imkan verib. Məlum olub ki, ölümün xarici səbəbləri istisna edildikdə, genlərin ömür uzunluğuna təsiri təxminən 50–55 faizə çata bilər.
Əlavə təhlillər göstərib ki, irsiyyətin rolu ölüm səbəblərindən asılı olaraq dəyişir. Belə ki, demensiyada genetik təsir 80 yaşa qədər təxminən 70 faizə çata bilər, halbuki xərçəngdə bu göstərici daha aşağı qalır. Alimlərin sözlərinə görə, əldə edilən nəticələr qocalmanın öyrənilməsinə yanaşmanı dəyişdirə və ömür uzunluğuna təsir edən genlərin axtarışını stimullaşdıra bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, yüksək irsiyyət göstəricisinə baxmayaraq, ömür uzunluğundakı fərqlərin təxminən yarısı yenə də xarici amillərlə, yəni həyat tərzi, tibbi yardım və təsadüfi bioloji proseslərlə bağlıdır.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
24 Avqust 18:25
Mədəniyyət
24 Avqust 17:55
Elm
24 Avqust 17:25
Sosial
24 Avqust 16:42
Sosial
24 Avqust 15:50
Siyasət
24 Avqust 15:43
Siyasət
24 Avqust 15:42
Siyasət
24 Avqust 15:39
Mədəniyyət
24 Avqust 15:31
Mədəniyyət
24 Avqust 14:59
İqtisadiyyat
24 Avqust 14:28
Dünya
24 Avqust 13:47
Dünya
24 Avqust 12:45
Gündəm
24 Avqust 11:59
Dünya
24 Avqust 11:45
Gündəm
24 Avqust 11:19
Dünya
24 Avqust 10:30
Dünya
24 Avqust 09:33
Sosial
24 Avqust 08:45
Dünya
23 Avqust 23:56
Gündəm
23 Avqust 23:17
Dünya
23 Avqust 23:15
Gündəm
23 Avqust 22:54
Gündəm
23 Avqust 22:50
Dünya
23 Avqust 22:47
Gündəm
23 Avqust 22:35
Dünya
23 Avqust 21:57
Gündəm
23 Avqust 21:35
Dünya
23 Avqust 21:35
Ədəbiyyat
23 Avqust 21:05
Gündəm
23 Avqust 20:54
Dünya
23 Avqust 20:53
Gündəm
23 Avqust 20:35
Dünya
23 Avqust 20:32
Gündəm
23 Avqust 20:18
Dünya
23 Avqust 19:59
Dünya
23 Avqust 19:38
Gündəm
23 Avqust 19:22
Gündəm
23 Avqust 19:05
İqtisadiyyat
23 Avqust 18:57
Elm
23 Avqust 18:26
Gündəm
23 Avqust 18:15
Elm
23 Avqust 17:58
İdman
23 Avqust 17:25
Gündəm
23 Avqust 17:21
Sosial
23 Avqust 16:57
Gündəm
23 Avqust 16:29
Sosial
23 Avqust 16:10
Gündəm
23 Avqust 15:59
Sosial
23 Avqust 15:25
Gündəm
23 Avqust 15:17
Gündəm
23 Avqust 14:39
Gündəm
23 Avqust 14:24
Elm
23 Avqust 14:20
Gündəm
23 Avqust 13:46
Sosial
23 Avqust 13:39
Gündəm
23 Avqust 13:06
Dünya
23 Avqust 12:46
Gündəm
23 Avqust 12:15
İdman
23 Avqust 11:45
Sosial
23 Avqust 11:24
Sosial
23 Avqust 11:23
Xəbər lenti
23 Avqust 11:19
Gündəm
23 Avqust 11:17
Gündəm
23 Avqust 11:11
Dünya
23 Avqust 10:30
Dünya
23 Avqust 09:25
Dünya
23 Avqust 08:18
YAP xəbərləri
23 Avqust 07:59
Dünya
22 Avqust 23:58
