İctimaiyyətin fəallığı ilə böyük faciələrin qarşısını almaq mümkündür
30.05.2009 [12:51]
ötən əsrin 90-cı illərində - SSRİ-nin parçalanmasından sonra yaranmış yeni milli dövlətlərin siyasi-iqtisadi və sosial-ictimai mənzərəsi çətin şərtlər çərçivəsində formalaşdırılmağa başlandı. Əlbəttə ki, bu possovet məkanında yerləşən ölkələrdə müxtəlif istiqamətlərdə inkişaf edirdi. İnzibati-amirlik və planlı iqtisadiyyat sistemindən bazar münasibətlərini ehtiva edən cəmiyyətə keçid milli dövlətlərin tam siyasi orqanizm kimi yetişməsində müəyyən çətinliklər yaradırdı. Bu da təbii ki, dövlət-vətəndaş münasibətləri sferasına da mənfi təsir göstərirdi.
Təcrübə göstərir ki, sovet psixologiyası ilə kapitalist ruhunda inkişaf edən sosiuma keçid zamanı inteqrasiya məsələlərində müəyyən problemlər yaşanır ki, bu da zaman-zaman ictimai nəzarət vasitəsilə yoluna qoyulur.
Azərbaycan da postsovet məkanının bir hissəsi olaraq, yeni standartlar sferasına inteqrasiya edir. 1993-cü ildən bu günə qədər artıq ölkəmizdə bir çox sovet psixologiyasına aid stereotiplər aradan qalxıb, cəmiyyətimiz yeni keyfiyyətlər qazanıb...
Hazırda isə cəmiyyətdə daha bir aktual mövzu müzakirə olunmaqdadır. Bu da “Polis haqqında” Qanuna əlavə və dəyişikliklərin edilməsi haqqındadır.
Qeyd edək ki, “Polis haqqında” Qanuna əlavə və dəyişikliklər haqqında Milli Məclisin qərarı polis orqanları yanında ictimai şuraların yaradılmasını nəzərdə tutur. Əlavə və dəyişikliklərin əsas məqsədi ictimaiyyəti, ayrı-ayrı fəal vətəndaşları asayişin qorunması, cinayətkarlığa qarşı mübarizənin gücləndirilməsi, cəmiyyətin maarifləndirilməsi işinə cəlb etmək, neqativ hallarla mübarizədə ictimaiyyətin imkanlarından daha geniş istifadə etməkdir. Burada iş mexanizmi yaşayış yeri üzrə ayrı-ayrı şəxslər könüllülük əsasında ictimai asayişin və təhlükəsizliyin təmin olunması, cinayətkarlıqla mübarizənin gücləndirilməsi işinə cəlb edilməklə qurulacaq.
Əlbəttə ki, konkret olaraq ölkədə ictimai asayişin qorunması istiqamətində atılan bu cür addımları dəstəkləmək lazımdır. çünki, digər dünya ölkələrində bu cür təcrübələrin tətbiqi müsbət nəticələrə gətirib çıxarıb. İnkişaf etmiş Avropa ölkələrində hər hansı vətəndaş digərinin qanun pozuntusuna göz yummur, cinayətkarlıq faktları, qanun pozuntuları halları barədə müvafiq orqanlara məlumat verirlər. Həmin ölkələrdə narkotik satışı və ya ictimai yerlərdə narkotikdən istifadə, oğurluq, qətl, yol hərəkəti qaydalarının pozuntusu və digər cinayətlər barədə vaxtı-vaxtında müvafiq orqanlar məlumatlandırılır, bir çox hallarda belə məlumatlar ciddi cinayət hadisələrinin qarşısını almaqda dövlət orqanlarına kömək edir. Praktika göstərir ki, terror təhlükəsi olan bir sıra ölkələrdə məhz ictimaiyyətin fəallığı nəticəsində faciələrin qarşısı alınır. Bu praktika isə İsraildə çox geniş istifadə olunur.
Bir sözlə, təcrübələr ictimai asayiş və təhlükəsizlik kimi mühüm vəzifələrin həyata keçirilməsində ictimaiyyətin dövlət orqanlarına köməyinin olduqca vacib şərt olduğunu üzə çıxarır. ABŞ, Fransa, Almaniya, Rusiya və digər güclü ölkələrdə bu amildən son dərəcə effektli istifadə olunur (Məsələn, Rusiyada 2007-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyi yanında İctimai Şura yaradılıb).
Söylənilənlələrə yanaşı qeyd edilməlidir ki, ictimai asayişin qorunmasında, təhlükəsizliyin təmin olunmasında ictimaiyyətin köməkliyindən istifadə etmək məqsədilə ölkəmizdə artıq bir sıra işlər həyata keçirilib. Eyni zamanda, Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrində bu sahədə pilot layihələr həyata keçirilib və effektiv nəticələr əldə olunub. Bu fəaliyyətin nəticəsidir ki, hətta bu gün Bakıda şirkətlərə məxsus yük maşınlarında yol hərəkəti qaydalarının pozulması ilə bağlı şirkətə məlumat verilməsi üçün telefon nömrələri göstərilir. Yəni, dövlət insanların təhlükəsizliyinin qorunması istiqamətində ardıcıl məqsədyönlü fəaliyyət sərgiləyir və cəmiyyət də bu işləri dəstəkləyir.
Xatırladaq ki, yazıya cəmiyyətimizin sovet psixologiyasından qaçaraq yeni keyfiyyətlər qazanması, yeniliklər sferasına qalxması məsələsinə əbəs yerə toxunmadıq. Burada əsas məqsəd odur ki, cəmiyyətimizdə hələ də sovet ruhuna aid fikirlər, ideallar hələ də qalmaqdadır. Bu da özünü çox zaman ifrat şəkildə büruzə verir. Bu dəfə də totalitar sistemə aid mənfi elementlər özünü “Polis haqqında” Qanuna əlavə və dəyişikliklərin edilməsi məsələsində də üzə çıxıb.
Nədənsə, dövlətin vətəndaşlarımızın daha təhlükəsiz şəraitdə yaşamasına yaratdığı imkanları müəyyən qruplar qəbul etmək istəmirlər. Bəzi mətbuat orqanları və özlərini ekspert adlandıran şəxslər qanuna əlavə və dəyişiklikləri köhnə sovet stereotipləri əsasında şərh edir, ictimai rəyi çaşdırmağa çalışırlar.
Yeniliyin şərhində Sovet dövründən qalmış və Sovet sisteminin totalitar mahiyyətindən irəli gələn leksika və jarqonlardan istifadə edilməsi yolverilməzdir.
Yekun olaraq bildirək ki, vətəndaşlar ictimai asayişin, təhlükəsizliyin, cinayətkarlıqla mübarizənin gücləndirilməsinə biganə qalmamalıdır. Dövlət orqanları məhz ictimaiyyətin yaxından iştirakı və köməyi sayəsində belə problemləri səmərəli şəkildə həll edə bilər. Milli Məclis müvafiq qanunu qəbul edərkən dünya praktikasını əsas götürüb. Əlavə və dəyişikliklər isə olduqca lazımlı, cəmiyyətin təhlükəsizliyi üçün vacib yenilikdir.
Ramil VƏLİBƏYOV
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
15 İyun 10:31
Dünya
15 İyun 09:52
Dünya
15 İyun 09:17
Hadisə
15 İyun 08:59
Dünya
15 İyun 08:25
Gündəm
15 İyun 07:54
Dünya
15 İyun 07:35
Gündəm
15 İyun 00:14
Gündəm
14 İyun 23:28
Siyasət
14 İyun 23:16
Xəbər lenti
14 İyun 21:52
Dünya
14 İyun 19:26
Xəbər lenti
14 İyun 18:43
Maraqlı
14 İyun 17:19
Dünya
14 İyun 16:34
Dünya
14 İyun 15:22
Dünya
14 İyun 14:40
Dünya
14 İyun 13:18
YAP xəbərləri
14 İyun 13:00
Hadisə
14 İyun 12:29
Dünya
14 İyun 11:47
YAP xəbərləri
14 İyun 11:40
Dünya
14 İyun 11:35
İdman
14 İyun 10:40
Hadisə
14 İyun 10:09
YAP xəbərləri
14 İyun 09:58
Sosial
14 İyun 09:32
Sosial
14 İyun 09:17
Sosial
14 İyun 08:52
Hadisə
14 İyun 08:39
Mədəniyyət
14 İyun 07:31
Gündəm
13 İyun 23:20
Hadisə
13 İyun 22:19
Sosial
13 İyun 21:37
Sosial
13 İyun 21:07
YAP xəbərləri
13 İyun 20:19
YAP xəbərləri
13 İyun 20:17
Xəbər lenti
13 İyun 19:50
YAP xəbərləri
13 İyun 18:58
YAP xəbərləri
13 İyun 18:15
YAP xəbərləri
13 İyun 16:21
Sosial
13 İyun 15:20
YAP xəbərləri
13 İyun 14:59
İdman
13 İyun 14:33
YAP xəbərləri
13 İyun 13:48
YAP xəbərləri
13 İyun 13:44
Gündəm
13 İyun 13:32
Gündəm
13 İyun 12:50
Siyasət
13 İyun 12:29
Gündəm
13 İyun 11:58
İqtisadiyyat
13 İyun 11:24
İqtisadiyyat
13 İyun 10:57
Siyasət
13 İyun 10:35
Sosial
13 İyun 10:13
Analitik
13 İyun 09:51
Analitik
13 İyun 09:38
Ədəbiyyat
13 İyun 09:15
Elm
13 İyun 08:52
Ədəbiyyat
13 İyun 08:30
Dünya
12 İyun 23:18
Dünya
12 İyun 22:40
Dünya
12 İyun 22:17
Dünya
12 İyun 21:59
YAP xəbərləri
12 İyun 21:34
Dünya
12 İyun 21:25
Dünya
12 İyun 20:42
Dünya
12 İyun 20:14
Maraqlı
12 İyun 19:56
Dünya
12 İyun 19:21
Dünya
12 İyun 18:35

