Məktəb mühitində geyim mədəniyyəti və pedaqoji məsuliyyət

Bakı:

22 °C

83 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Məktəb mühitində geyim mədəniyyəti və pedaqoji məsuliyyət

Məktəb mühitində geyim mədəniyyəti və pedaqoji məsuliyyət

15.10.2026 [18:07]

24 illik müəllim təcrübəmdən doğan düşüncələr

24 illik müəllimlik fəaliyyətim mənə bir həqiqəti aydın şəkildə öyrədib: məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil, həm də mədəniyyətin, intizamın, məsuliyyətin və şəxsiyyətin formalaşdığı müqəddəs bir tərbiyə ocağıdır. Bu illər ərzində çoxlu şagirdlərlə ünsiyyətdə olmuş, onların böyüməsini, dəyişməsini, həyata münasibətlərinin formalaşmasını müşahidə etmişəm. Pedaqoji fəaliyyətim boyu bir daha əmin olmuşam ki, məktəbdə hər bir detalın öz mənası var. Şagirdin davranışı, danışıq tərzi, geyimi, müəllimə və yoldaşlarına münasibəti bütövlükdə onun mədəniyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Məhz uzunillik təcrübəm mənə geyim mədəniyyətinə yalnız zahiri görünüş məsələsi kimi yanaşmamağı öyrədib. Mənim üçün bu anlayış məktəbə hörmətin, özünə qarşı məsuliyyətin və ictimai davranış mədəniyyətinin göstəricilərindən biridir. Məktəbdə geyim mədəniyyəti düzgün pedaqoji yanaşma ilə formalaşdırılmalı olan vacib dəyərlərdəndir. Şagird məktəbə yalnız dərs öyrənmək üçün gəlmir. O, burada intizamı, səliqəni, kollektivə uyğun davranmağı və başqalarına hörmət etməyi də öyrənir. Vahid məktəb geyiminin məqsədi uşaqlar arasında fərq yaratmaq deyil, əksinə, onların bərabərliyini və kollektivə mənsubluq hissini gücləndirməkdir. İstəyərdim ki, hər bir şagird məktəbdə özünü rahat və dəyərli hiss etsin, heç kim geyiminə və ailəsinin maddi imkanlarına görə fərqləndirilməsin. İllər ərzində qazandığım təcrübə mənə göstərib ki, xarici görünüş insanın bütün şəxsiyyətini müəyyənləşdirmir. Lakin səliqəyə, təmizliyə və qəbul olunmuş qaydalara münasibət uşaqlarda məsuliyyət hissinin inkişafına dəstək ola bilər. Buna görə də geyim mədəniyyətini uşaqlara təzyiq vasitəsi kimi deyil, şüurlu davranışın bir hissəsi kimi aşılamağı vacib hesab edirəm. Mənim 24 illik pedaqoji fəaliyyətimdə əsas götürdüyüm prinsiplərdən biri budur: müəllim şagirddən tələb etdiyi dəyərləri ilk növbədə özü nümayiş etdirməlidir. Şagird müəllimin yalnız dediklərini deyil, davranışlarını da müşahidə edir. Onun geyimi, danışığı, ünsiyyət mədəniyyəti, ədaləti və insanlara münasibəti uşaqların dünyagörüşünə təsir göstərir. Buna görə də müəllimin xarici görünüşü və davranışı onun peşəkar məsuliyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Mən hesab edirəm ki, müəllimin nüfuzu yalnız biliyi ilə deyil, şəxsi nümunəsi, prinsipiallığı və insanlara münasibəti ilə formalaşır. Uzun illərin təcrübəsi mənə öyrədib ki, uşağa təsir göstərməyin ən güclü yollarından biri onun qarşısında düzgün nümunə olmaqdır. Müəllim olaraq öz üzərimizə düşən məsuliyyəti dərk etməli, şagirdlərdən gözlədiyimiz intizamı, səliqəni və mədəniyyəti öz davranışımızda da yaşatmalıyıq. Çünki pedaqoji məsuliyyət yalnız tələb irəli sürmək deyil, həmin tələbin mənasını öz nümunəmizlə izah etməkdir. Tərbiyə prosesində tələbkarlıq vacibdir, lakin tələbkarlıq mütləq ədalət və anlayışla müşayiət olunmalıdır.

Məktəb qaydalarına riayət edilməsini tələb etmək müəllimin vəzifəsidir. Ancaq bu tələb şagirdin şəxsiyyətinə hörmət çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Geyim qaydası pozulduqda uşağı kollektiv qarşısında utandırmaq, onu alçaltmaq və ya başqaları ilə müqayisə etmək əvəzinə, problemin səbəbini anlamaq və düzgün istiqamət göstərmək daha məqsədəuyğundur. Mənim pedaqoji mövqeyim qətidir: uşağı tərbiyə etmək onun ləyaqətini qorumaqla, ona hörmət etməklə və məsuliyyət hissini inkişaf etdirməklə mümkündür. Şagird qaydalara yalnız cəzadan qorxduğu üçün deyil, onların nə üçün vacib olduğunu anladığı üçün əməl etməlidir. Əsl tərbiyə də məhz burada başlayır. Müəllimin məqsədi yalnız qaydalara tabe olan deyil, düzgün davranışın mahiyyətini dərk edən şəxs yetişdirmək olmalıdır. Uşağın tərbiyəsində məktəb və ailə bir-birini tamamlamalıdır. Geyim mədəniyyəti, səliqə və davranış vərdişləri yalnız məktəbdə verilən tövsiyələrlə deyil, ailədə formalaşan münasibətlərlə də möhkəmlənir. Valideynlə müəllim arasında qarşılıqlı hörmətə və əməkdaşlığa əsaslanan münasibət olduqda şagird üçün sağlam tərbiyə mühiti yaranır. Məktəbin qaydaları aydın olmalı, onların tətbiqi ardıcıl və ədalətli şəkildə həyata keçirilməlidir. Uşağın tərbiyəsində əsas məqsəd onu yalnız qaydalara əməl etməyə alışdırmaq deyil, öz davranışına görə məsuliyyət daşıyan, başqalarının hüquqlarına hörmət edən və cəmiyyətdə öz yerini anlayan bir insan kimi yetişdirməkdir. Müəllimlik yalnız bir peşə deyil, böyük səbir, vicdan, məsuliyyət və mənəvi dayanıqlıq tələb edən bir missiyadır. Məktəbdə qazandırılan kiçik vərdişlər gələcəkdə böyük xarakter xüsusiyyətlərinə çevrilə bilər. Səliqəli olmaq, sözə və davranışa diqqət yetirmək, qaydalara hörmətlə yanaşmaq, başqasının haqqını qorumaq — bütün bunlar uşağın şəxsiyyətinin formalaşmasına töhfə verir.

Lakin bir müəllim kimi mənim üçün ən vacib məsələ şagirdin yalnız xarici görünüşündə deyil, düşüncəsində, davranışında və insani keyfiyyətlərində də mədəniyyətin formalaşmasıdır. Çünki səliqəli geyim ilk baxışda görünür, əsl mədəniyyət isə insanın davranışında və başqalarına münasibətində üzə çıxır. Mən istəyirəm ki, şagirdlərimiz məktəbi yalnız bilik qazandıqları yer kimi deyil, həm də dürüstlüyü, məsuliyyəti, qarşılıqlı hörməti və insanlığı öyrəndikləri bir həyat məktəbi kimi xatırlasınlar. Məktəbdə geyim mədəniyyəti və pedaqoji məsuliyyət bir-birindən ayrı düşünülə bilməz. Geyim qaydaları intizama xidmət etməli, müəllimin şəxsi nümunəsi bu intizamı möhkəmləndirməli, məktəbin ümumi yanaşması isə uşaqlarda sağlam dəyərlər formalaşdırmalıdır.

Mənim müəllim mövqeyim aydındır: məktəbdə qayda olmalıdır, lakin bu qayda ədalətlə tətbiq edilməlidir; tələbkarlıq olmalıdır, lakin insanlıq unudulmamalıdır; geyim mədəniyyətinə diqqət yetirilməlidir, lakin insanın əsl dəyərinin onun xarici görünüşündən daha üstün olduğu heç vaxt yaddan çıxarılmamalıdır. 24 illik müəllimlik yolum mənə bir həqiqəti təsdiqləyib: məktəbin əsl mədəniyyəti geyimdə görünür, davranışda formalaşır, müəllimin nümunəsində möhkəmlənir və insan şəxsiyyətinə hörmətdə özünün ən yüksək ifadəsini tapır. Mənim üçün müəllimlik illərinin ən böyük mənası yalnız dərs demək deyil, gələcəyin insanlarını formalaşdırmaqdır. Bu məsuliyyəti dərk etmək və hər gün ona sadiq qalmaq isə müəllim peşəsinin ən böyük dəyəridir.

İnci Tağızadə

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatı “Nizami 44” ünvanında yerləşən ərazi partiya təşkilatının fəal üzvü,

Naxçıvan şəhər 8 saylı tam orta məktəbin müəllimi

Paylaş:

Baxılıb: 24 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax