Növbəti razılaşma əldə olunmayacağı təqdirdə...

Bakı:

24 °C

73 %

15 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Növbəti razılaşma əldə olunmayacağı təqdirdə...

Növbəti razılaşma əldə olunmayacağı təqdirdə...

18.07.2023 [10:55]

Mübariz FEYİZLİ

BMT-nın məlumatına görə bütövlükdə “Taxıl sazişi”nin qüvvədə olduğu dövrdə Ukrayna limanları vasitəsilə 1003 gəmidə 32,8 milyon ton ərzaq daşınıb. Bununla belə, sazişin icrası ilə bağlı narazılıqlar da zaman-zaman gündəmə gəlib. Xüsusilə də taxılın müştərilərinin yenə də varlı ölkələr olduğu geniş müzakirələrə yol açdı. Ayrı-seçkiçiliyi BMT-nin əlaqələndimə mərkəzinin açıqlamasından da görmək mümkündür. Qurumun yaydığı sənəddə bildirilir ki, daşınan qarğıdalının 90, taxılın isə 60 faizi varlı ölkələrə tədarük olunub. Əfqanıstan, Efiopiya, Sudan, Somali, Yəmən kimi ölkələrə isə daşınan ərzağın cəmi 2,5 faizi (822 min ton) çatıb.

“Taxıl sazişi” üzrə növbəti razılaşmanın əldə olunmayacağı təqdirdə dünyada ərzaq bazarına təzyiqlərin artacağı qaçımaz olacaq. Razılaşma əldə olunanadək dünyada taxılın qiyməti son 10 ilin ən yüksək həddinə çatmışdı. “Taxıl sazişi”nin işə düşməsi sayəsində qiymətlərdə 20 faizədək azalma müşahidə edildi. Ekspertlərin qənaətinə görə, yeni razılaşma əldə olunmayacağı təqdirdə, ötən ilin fevralındakı vəziyyət yenidən təkrarlana bilər.

“Taxıl sazişi” üzrə növbəti dəfə razılaşmanın əldə olunmaması Rusiyanın mövqeyi ilə bağlıdır. Bu ölkə saziş çərçivəsində şərtərinin təmin olunmadığını idda edir. Bildirilir ki, birinci müzakirələr zamanı sazişin paket xarakteri gündəlikdə idi. Həmin danışıqlarda Tolyatti-Odessa marşrutu ilə ammiakın daşınması və Ukrayna taxılının ixracı müzakirə mövzusu idi. Bu razılaşmalar simmetrik və balanslaşdırılmış şəkildə yerinə yetirilməli idi. Rusiyanın iddiasına görə, BMT tarazılığı təmin etməyib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatında sövdələşmənin uzadılması ilə bağlı növbəti qərarın “Rosselxozbank”ın SWIFT sisteminə yenidən qoşulmasından, kənd təsərrüfatı texnikasının, ehtiyat hissələrinin və xidmətlərin tədarükünün bərpasından, sığorta və təkrar sığortaya qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasından, sığorta müqaviləsinin ləğvindən asılı olacağı vurğulanıb.

“Taxıl sövdələşməsi” ilə bağlı razılaşmalar faktiki olaraq dayandırıldı. Bunu Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib. Onun sözlərinə görə, Rusiya sövdələşməyə qayıda bilər. Sitat: “Rusiya bununla bağlı razılaşmalar həyata keçirilən kimi dərhal sövdələşməyə qayıdacaq”.

Öz növbəsində “Taxıl sazişi”nin reallaşmasında fəal mövqeyi ilə fərqlənən Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da Rusiyanın yenidən razılaşmaya qoşulacağına əminliyini ifadə edib. Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərinə səfəri öncəsi Atatürk Hava Limanında jurnalistlərə açıqlama verən Türkiyənin dövlət başçısı deyib: “Bugünkü (dünənki - red.) açıqlamaya baxmayaraq, Rusiya Prezidenti Putinin “Taxıl sazişi”nin uzadılmasını istədiyini bilirəm. Səfərdən qayıdan kimi cənab Putinlə danışacam”.

Paylaş:

Baxılıb: 477 dəfə