İsveç alyansa üzv olacaq?

Bakı:

9 °C

81 %

1 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Analitik / İsveç alyansa üzv olacaq?

İsveç alyansa üzv olacaq?

06.06.2023 [11:00]

Gülay Məmmədova

NATO-nun Baş katibi Yens Stoltenberq iyunun 3-də Türkiyədə səfərdə olub. Səfər zamanı baş katib Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yenidən dövlət başçısı kimi fəaliyyətə başlaması münisibətilə təşkil olunan mərasimdə iştirak edib. Səfər zamanı o, Prezident Ərdoğanla da görüşüb.

İsveç öhdəliklərini yerinə yetirib?

Görüşdən sonra keçirdiyi brifinqdə Yens Stoltenberq Kosovaya silahlı qüvvələr göndərdiyi üçün rəsmi Ankaraya təşəkkür edib. Türkiyənin NATO-ya töhfələr verdiyini deyib. İsveçin

NATO-ya üzvlüyünə gəlincə, Yens Stoltenberq bildirib ki, Türkiyənin haqlı narahatlıqlarının fərqindəyik. Onun fikrincə, İsveçdə aksiyalar təşkil edənlər bu ölkənin Türkiyə ilə antiterror sahəsində əməkdaşlığına mane olmaq istəyirlər. NATO Baş katibi xatırladıb ki, İsveç Türkiyənin narahatlığını aradan qaldırmaq üçün əhəmiyyətli və konkret addımlar atıb: “Bura İsveç konstitusiyasına düzəlişlər, silah embarqosuna son qoymaq, PKK da daxil olmaqla, terrorla mübarizə sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi kimi addımlar daxildir. Bu ölkədə bir neçə gün əvvəl mühüm yeni antiterror qanunu qüvvəyə minib. Beləliklə, İsveç öz öhdəliklərini yerinə yetirib”.

O, eyni zamanda əlavə edib ki, İsveçdə Türkiyə və NATO əleyhinə nümayişlər keçirilir: “Amma açıq şəkildə qeyd edim ki, sərbəst toplaşmaq və ifadə azadlığı demokratik cəmiyyətlər isə əsas dəyərlərdir. Bu hüquqlar qorunmalı və təmin edilməlidir. Amma eyni zamanda, bu nümayişlərin niyə baş verdiyini unutmamalıyıq. Təşkilatçılar İsveçin NATO-ya daxil olmasına mane olmaq istəyirlər. Onlar İsveçin Türkiyə ilə antiterror əməkdaşlığına mane olmaq, NATO-nu zəiflətmək istəyirlər. Biz onların uğur qazanmasına imkan verməməliyik”.

12 iyunda tərəflər razılığa gələcəklərmi?

Baş katib iyunun 12-də Türkiyə, İsveç və NATO arasında görüş keçirilməsi barədə razılığa gəlindiyini də deyib.

Mövzu ilə bağlı siyasi şərhçi Turab Rzayev qəzetimizə açıqlamasında NATO üçün Finlandiya və İsveçin alyansa daxil olmasının xüsusi əhəmiyyət daşıdığını deyib. Bu səbəbdən də, qısa zamanda hər iki ölkənin üzvlüyü NATO-nun marağındadır. Artıq bir müddət öncə Türkiyə Finlandiyanın təşkilata üzvlüyünə razılıq verib, növbə İsveçindir. Burada əsas məqsəd Rusiyaya qarşı strateji üstünlük qazanmaqdır. İsveçin Rusiya sərhədinə yaxın yerləşməsi, NATO-nun Rusiyaya qarşı ballistik və digər taktiki raketlərin, eləcə də qısa və orta mənzilli raketlərin istifadəsinə şərait yaradır.

Politoloq: Türkiyə mövqeyində haqlıdır

Onun fikrincə, Rusiya çalışır ki, bu planı pozsun: “Çünki rəsmi Moskva

NATO-nun öz sərhədlərinin yaxınlığında möhkəmlənməsini istəmir. Türkiyə

NATO üzvü olduğu üçün alyansın Rusiyaya qarşı atdığı addımların tam əleyhinə olması mümkün deyil. Əlbəttə ki, rəsmi Ankaranın İsveçin alyansa üzvlüyünə qarşı olmasında müəyyən əsasları var. Çünki İsveç PKK terrorçularına hələ də dəstək verir. Türkiyə bu ölkədən terror təşkilatlarına, eləcə də onların tərəfdarlarına dəstək vermələrini dayandırmasını və terrorçuların təhvil verilməsini istəyir”.

T.Rzayev hesab edir ki, Türkiyə ilə NATO İsveç məsələsində ortaq məxrəcə gələcək və qarşılıqlı güzəştə gedəcəklər. Çünki proses sonsuza qədər davam edə bilməz. Nəzərə almaq lazımdır ki, İsveç şərtləri yerinə yetirərsə, Türkiyə onun üzvlüyünə razılıq verəcək. Əlbəttə ki, NATO daxilində hər bir üzvün veto hüququ var. Digər ölkələr ABŞ-ın və Avropa İttifaqının təzyiqlərindən çəkinərək açıq müqavimət göstərə bilmirlər. Türkiyənin isə heç bir təzyiqdən çəkinməyərək İsveçin üzvlüyünə haqlı olaraq qarşı çıxması bu ölkənin kifayət qədər müstəqil xarici siyasət yeritməsinin göstəricisidir”, - deyə politoloq vurğulayıb.

Paylaş:

Baxılıb: 714 dəfə