Parkinson xəstəliyi beyində deyil, böyrəklərdə başlaya bilər -TƏDQİQAT
30.06.2025 [09:15]
Parkinson xəstəliyi uzun illərdir beyinlə əlaqələndirilən nevrodegenerativ pozuntu kimi tanınır. Bu xəstəlik əsasən dopamin sintez edən neyronların zədələnməsi nəticəsində ortaya çıxır. Lakin Çin Xubey əyalətindəki Vuhan Universitetində aparılan tədqiqat xəstəliyin başlanğıc nöqtəsinin bədənin fərqli orqanı – böyrəklər ola biləcəyini ortaya qoyur.
AZƏRTAC “sciencealert.com” saytına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat Parkinson xəstəliyinin əsas biomarkeri sayılan alfa-sinuklein (α-Syn) zülalına fokuslanıb. Bu zülalın anormal qatlanaraq yığınlar əmələ gətirməsi sinir hüceyrələrinin fəaliyyətinə mənfi təsir edir və beyin toxumasında zədələnməyə səbəb olur. Maraqlı tapıntı odur ki, bu patoloji zülal yığınları təkcə beyində deyil, böyrəklərdə də aşkar edilib. Genetik olaraq dəyişdirilmiş siçanlarla aparılan təcrübələr və insan toxuma nümunələrinin təhlili göstərib ki, α-Syn zülalı böyrəklərdə yığıla və oradan qanla beyinə keçərək nevroloji zədələnməyə səbəb ola bilər. Parkinson və Levi cismi demensiyası diaqnozu qoyulmuş 11 xəstədən onunun böyrəklərində bu zülalın yüksək səviyyədə olduğu müəyyən edilib. Eyni zamanda, xroniki böyrək xəstəliyi olan, lakin nevroloji simptomları olmayan 20 nəfərdən 17-də də oxşar pozuntular müşahidə olunub.
Sağlam böyrəklərə malik siçanlar α-Syn toplarını effektiv şəkildə orqanizmdən xaric edə biliblər. Lakin böyrək funksiyası zəif olan siçanlarda bu zülallar yığılıb və sonra beyinə yayılıb. Əlavə olaraq, beyinlə böyrəklər arasındakı sinir əlaqələri kəsilən siçanlarda bu yayılma müşahidə edilməyib, bu da zülalın periferik orqanlardan mərkəzi sinir sisteminə keçidini sübut edir.
Tədqiqatçılar, həmçinin qanda α-Syn səviyyələrinin azalmasının beyin zədələnməsinin qarşısını ala biləcəyini irəli sürürlər. Bu nəticə gələcəkdə Parkinson və Levi cismi demensiyası kimi xəstəliklərin müalicəsində qandan zülalın çıxarılması kimi terapevtik strategiyaların tətbiqinə yol aça bilər. Tədqiqatın məhdudiyyətləri arasında insan nümunələrinin sayının az olması və heyvan modellərində aparılan nəticələrin insanlara tam tətbiq oluna bilməməsi yer alır. Bununla belə, əldə edilən nəticələr Parkinson xəstəliyinin patogenezində böyrəklərin roluna dair yeni bir baxış təqdim edir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
10 May 21:43
Sosial
10 May 19:23
Sosial
10 May 18:45
YAP xəbərləri
10 May 17:46
YAP xəbərləri
10 May 17:15
Siyasət
10 May 16:19
Siyasət
10 May 15:24
Gündəm
10 May 13:59
Gündəm
10 May 12:57
Gündəm
10 May 12:51
Siyasət
10 May 12:32
Siyasət
10 May 12:20
Hadisə
10 May 12:02
Siyasət
10 May 11:57
İdman
10 May 10:19
Gündəm
10 May 09:13
Siyasət
10 May 00:24
Gündəm
09 May 23:53
Dünya
09 May 23:21
Dünya
09 May 22:40
Dünya
09 May 21:15
Dünya
09 May 20:33
Dünya
09 May 19:18
Maraqlı
09 May 18:30
Gündəm
09 May 17:54
Gündəm
09 May 17:43
Dünya
09 May 17:41
Gündəm
09 May 17:40
Gündəm
09 May 17:18
Gündəm
09 May 17:10
Dünya
09 May 16:22
Dünya
09 May 15:38
Dünya
09 May 15:10
Dünya
09 May 14:54
Gündəm
09 May 14:46
Dünya
09 May 14:17
Siyasət
09 May 13:49
İdman
09 May 13:22
YAP xəbərləri
09 May 12:55
YAP xəbərləri
09 May 12:31
Gündəm
09 May 12:15
Xəbər lenti
09 May 12:09
Gündəm
09 May 12:01
İqtisadiyyat
09 May 11:54
Gündəm
09 May 11:52
Siyasət
09 May 11:31
İqtisadiyyat
09 May 11:17
İqtisadiyyat
09 May 10:54
Analitik
09 May 10:35
Siyasət
09 May 10:33
Analitik
09 May 10:12
Ədəbiyyat
09 May 09:57
Analitik
09 May 09:32
Sosial
09 May 09:15
Ədəbiyyat
09 May 08:51
Ədəbiyyat
09 May 08:39
Siyasət
09 May 08:17
Gündəm
09 May 08:10
Gündəm
09 May 07:42
Dünya
09 May 07:17
Xəbər lenti
09 May 06:36
Dünya
09 May 06:35
Dünya
08 May 23:34
Dünya
08 May 23:04
Formula 1
08 May 22:46
Dünya
08 May 22:34
Hərbi
08 May 22:31
İqtisadiyyat
08 May 22:18
Dünya
08 May 21:50
Xəbər lenti
08 May 21:23
