Bazar ertəsi günləri stres artır – TƏDQİQAT
11.10.2025 [20:44]
Alimlər müəyyən ediblər ki, bazar ertəsi günləri insan orqanizminə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərərək stres və həyəcan səviyyəsini artırır ki, bu da uzunmüddətli dövrdə sağlamlığa zərər vura bilər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Scientific American” portalı yazır.
Elmi araşdırmaların nəticələrinə görə, iş həftəsinin başlanğıcı bioloji cəhətdən ölçüləbilən stres amilidir. Xüsusilə, bazar ertəsi günləri digər günlərlə müqayisədə narahatlıq, stres və hətta intihar meyilləri səviyyəsi daha yüksək olur. Müxtəlif ölkələrdə aparılan tədqiqatlar göstərib ki, bazar ertəsi günləri qəfil ürək tutmaları və digər ürək-damar xəstəlikləri nəticəsində ölüm ehtimalı bütün yaş qruplarından olan qadın və kişilər arasında 19 faiz artır.
Alimlərin qeyd etdiyinə görə, bazar ertəsinin təsiri sadəcə qısamüddətli əhval dəyişiklikləri ilə məhdudlaşmır. İş həftəsinin ilk günü narahatlıqdan şikayətlənən insanlarda bir neçə ay ərzində stresə cavab sisteminin aktivliyi yüksək səviyyədə qalır. Bu effekt artıq işləməyən yaşlı insanlarda da müşahidə olunur ki, bu da bazar ertəsi stresinin orqanizm üçün uzunmüddətli yükə çevrilə biləcəyini göstərir.
Tədqiqat çərçivəsində 50 yaşdan yuxarı 10 mindən çox Britaniya sakini araşdırılıb. Nəticələrə görə, bazar ertəsi günü müşahidə edilən narahatlıq kortizol, yəni stres hormonu səviyyəsini digər günlərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Alimlərin fikrincə, bu, istirahət günlərindən strukturlaşdırılmış iş həftəsinə keçid və həftənin əvvəlində yaranan yüksək qeyri-müəyyənlik hissi ilə əlaqədardır.
Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bəzi insanlar üçün “bazar ertəsi sindromu” ilkin stres amili aradan qalxdıqdan sonra belə orqanizmin avtomatik reaksiyasına çevrilir. Hər həftə təkrarlanan bu stres zamanla yığılaraq stres sisteminin tənzimlənməsində pozuntulara, nəticədə isə xroniki xəstəliklərin inkişaf riskinin artmasına səbəb ola bilər.
Alimlər vurğulayırlar ki, beynin stresə reaksiyası plastik xarakter daşıyır və dəyişə bilər. Meditasiya, şüurlu nəfəsalma, müntəzəm fiziki fəaliyyət və yuxu gigiyenasına riayət etmək kimi emosional tənzimləməyə yönəlmiş praktikalardan istifadə beynin həftəlik fəaliyyət dövrünü bərpa etməyə və sağlamlıq risklərini azaltmağa kömək edir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Xəbər lenti
10 May 23:34
Dünya
10 May 22:12
Siyasət
10 May 22:06
Dünya
10 May 21:43
Sosial
10 May 19:23
Sosial
10 May 18:45
Siyasət
10 May 17:59
YAP xəbərləri
10 May 17:46
YAP xəbərləri
10 May 17:15
Siyasət
10 May 16:19
Siyasət
10 May 15:24
Gündəm
10 May 13:59
Siyasət
10 May 13:23
Siyasət
10 May 13:22
Gündəm
10 May 12:57
Gündəm
10 May 12:51
Siyasət
10 May 12:32
Siyasət
10 May 12:20
Hadisə
10 May 12:02
Siyasət
10 May 11:57
İdman
10 May 10:19
Gündəm
10 May 09:13
Siyasət
10 May 00:24
Gündəm
09 May 23:53
Dünya
09 May 23:21
Dünya
09 May 22:40
Dünya
09 May 21:15
Dünya
09 May 20:33
Gündəm
09 May 19:40
Dünya
09 May 19:18
Maraqlı
09 May 18:30
Gündəm
09 May 17:54
Gündəm
09 May 17:43
Dünya
09 May 17:41
Gündəm
09 May 17:18
Gündəm
09 May 17:10
Dünya
09 May 16:22
Dünya
09 May 15:38
Dünya
09 May 15:10
Dünya
09 May 14:54
Gündəm
09 May 14:46
Dünya
09 May 14:17
Siyasət
09 May 13:49
İdman
09 May 13:22
YAP xəbərləri
09 May 12:55
YAP xəbərləri
09 May 12:31
Gündəm
09 May 12:15
Xəbər lenti
09 May 12:09
Gündəm
09 May 12:01
İqtisadiyyat
09 May 11:54
Gündəm
09 May 11:52
Siyasət
09 May 11:31
İqtisadiyyat
09 May 11:17
İqtisadiyyat
09 May 10:54
Analitik
09 May 10:35
Siyasət
09 May 10:33
Analitik
09 May 10:12
Ədəbiyyat
09 May 09:57
Analitik
09 May 09:32
Sosial
09 May 09:15
Ədəbiyyat
09 May 08:51
Ədəbiyyat
09 May 08:39
Siyasət
09 May 08:17
Gündəm
09 May 08:10
Gündəm
09 May 07:42
Dünya
09 May 07:17
Xəbər lenti
09 May 06:36
Dünya
09 May 06:35
Dünya
08 May 23:34
Dünya
08 May 23:04
