20 Yanvar Şəhidləri - tariximizin qəhrəmanlıq səhifəsidir

Bakı:

2 °C

80 %

8 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / 20 Yanvar Şəhidləri - tariximizin qəhrəmanlıq səhifəsidir

20 Yanvar Şəhidləri - tariximizin qəhrəmanlıq səhifəsidir

20.01.2026 [12:29]

Əli Paşayev

YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi

Azərbaycan xalqının müasir tarixində elə hadisələr var ki, onlar təkcə bir dövrü deyil, bütöv bir xalqın taleyini, gələcək yolunu müəyyənləşdirir.

1990-cı il yanvarın 20-də baş vermiş faciəli hadisələr məhz belə tarixi məqamlardan biridir. 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının azadlıq, müstəqillik və milli ləyaqət uğrunda apardığı mübarizənin ən ağrılı, eyni zamanda ən şərəfli mərhələsi olmuşdur. Bu faciə təkcə insan itkisi ilə ölçülmür, o, xalqımızın ruhunun sınağa çəkildiyi, lakin sınmadığı bir tarixdir. Bu gün həmin hadisələrin üzərindən 36 il ötür və Azərbaycan xalqı şəhidlərinin xatirəsini dərin hüzn, böyük ehtiram və milli qürur hissi ilə yad edir.

Bakı və respublikanın müxtəlif bölgələrində keçirilən kütləvi mitinqlər xalqın milli ləyaqətinin, azad yaşamaq iradəsinin təzahürü idi. Azərbaycan cəmiyyəti artıq imperiya tərkibində alçaldılmış vəziyyətlə barışmaq istəmirdi. Məhz bu milli oyanış Sovet rəhbərliyini qorxuya salmış və zorakılıq yolunu seçməyə vadar etmişdi.

1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet ordusunun Bakıya yeridilməsi müasir tarixdə dinc əhaliyə qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi yadda qaldı. Heç bir hüquqi əsas olmadan, əhaliyə xəbərdarlıq edilmədən, fövqəladə vəziyyət elan olunmadan şəhərə tanklar, zirehli texnika və silahlı hərbi hissələr daxil oldu. Əsgərlər küçələrdə dinc insanlara atəş açır, maşınlar əzilir, evlərə girilir, insanlara qarşı amansız zorakılıq tətbiq edilirdi. Qadınlar, uşaqlar, yaşlılar, tələbələr, fəhlələr – sadəcə azadlıq istəyən insanlar qətlə yetirilirdi. Xəstəxanalar yaralılarla dolmuş, Bakı qan və göz yaşı içində boğulmuşdu. Bu hadisə Sovet rejiminin öz mahiyyətini – xalq iradəsinə qarşı zor və terror siyasətini açıq şəkildə nümayiş etdirdi.

20 Yanvar şəhidlərinin dəfn mərasimi Azərbaycan xalqının tarixində misli görünməmiş milli həmrəylik nümunəsinə çevrildi. Milyonlarla insan öz həyatını riskə ataraq küçələrə çıxdı, şəhidlərini son mənzilə yola saldı. Qorxu, təzyiq və hərbi rejim xalqın iradəsini sındıra bilmədi.

Şəhidlər Xiyabanı bu gündən etibarən Azərbaycan xalqının müqəddəs ziyarətgahına çevrildi. Burada uyuyan insanlar təkcə faciənin qurbanları deyil, azadlıq uğrunda canlarını fəda etmiş milli qəhrəmanlar kimi yadda qaldılar.

20 Yanvar faciəsinə ilk açıq və cəsarətli siyasi qiyməti Ulu Öndər Heydər Əliyev verdi. O, Sovet rəhbərliyinin bütün təzyiqlərinə baxmayaraq, Moskvada bu qanlı hadisəni açıq şəkildə pislədi, günahkarları ifşa etdi və Azərbaycan xalqının haqq səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırdı.

Müstəqil Azərbaycanda məhz Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verildi. Bu, şəhidlərin xatirəsinə göstərilən ən ali ehtiram idi və tarixi ədalətin bərpası istiqamətində mühüm addım oldu.

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının müstəqillik yolunu geri dönməz etdi. Bu hadisədən sonra xalq artıq imperiya daxilində qalmağın mümkünsüzlüyünü anladı. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpası məhz 20 Yanvar şəhidlərinin qanı bahasına mümkün oldu. Bu faciə göstərdi ki, azadlıq yalnız mübarizə ilə, qurbanlarla qazanılır və onun qiyməti olduqca ağırdır.

Bu gün Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan güclü, suveren və müstəqil dövlətdir. Ölkəmiz regionun aparıcı dövlətinə çevrilmiş, milli maraqlarını qətiyyətlə qoruyan siyasi xətt formalaşdırmışdır. Dövlət səviyyəsində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi daim uca tutulur, onların ailələrinə xüsusi diqqət və qayğı göstərilir. Gənc nəsillərin milli ruhda tərbiyə olunmasında 20 Yanvar faciəsinin rolu əvəzsizdir. Bu tarix gənclərə azadlığın dəyərini, vətən sevgisini və milli məsuliyyəti aşılayır.

2020-ci ildə Azərbaycan xalqı və dövləti 44 günlük Vətən müharibəsində tarixi Zəfərə imza atdı. Uzun illər işğal altında qalan torpaqlar azad edildi, ölkəmizin ərazi bütövlüyü bərpa olundu. Bu Zəfər təkcə hərbi qələbə deyil, eyni zamanda tarixi ədalətin təntənəsi idi. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan Qələbə sübut etdi ki, 20 Yanvar faciəsində, Qarabağ uğrunda mübarizədə, bütün şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı. Azərbaycan xalqı öz şəhidlərinin ruhu qarşısında başıuca oldu. O gün Bakıda axıdılan qan, bu gün Qarabağda dalğalanan üçrəngli bayraqla mənalandı.

20 Yanvar şəhidlərinin arzusu olan müstəqil, güclü və qalib Azərbaycan bu gün reallıqdır. Onların canı bahasına başlanan azadlıq yolu 44 günlük Vətən müharibəsində Zəfərlə tamamlandı.

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının milli yaddaşında əbədi yaşayacaq. Bu gün biz 36 il əvvəl şəhid olan soydaşlarımızın müqəddəs xatirəsi qarşısında baş əyir, onların bizə miras qoyduğu azad və müstəqil dövləti qorumağı və daha da gücləndirməyi özümüzə borc bilirik.

20 Yanvar şəhidlərinin qanı yerdə qalmadı – onların ruhu bu gün azad Qarabağda, qalib Azərbaycanın bayrağında yaşayır.

Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!

Paylaş:

Baxılıb: 8 dəfə