Geofit bitkilərin populyasiyası sürətlə azalır
10.07.2026 [20:41]
Azərbaycan Respublikasının “Qırmızı Kitabı”na düşən nadir bitkilər təhlükə altındadır; geofit növlərin populyasiyası sürətlə azalır.
Bu barədə AZƏRTAC-a müsahibəsində Elm və Təhsil Nazirliyi Botanika İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra edən professor Səyyarə İbadullayeva deyib.
Professor qeyd edib ki, son illər Azərbaycanda bəzi nadir və qiymətli bitki növlərinin populyasiyasında ciddi azalma müşahidə olunur. Xüsusilə geofit bitkilərin nəzarətsiz toplanması onların təbii yayılma arealının daralmasına və gələcəkdə tamamilə yox olma təhlükəsinin yaranmasına səbəb olur.
Botanika sahəsində aparılan müşahidələr göstərir ki, erkən yazda toplanaraq bazarlarda satılan bir sıra geofit bitkilər insanların yüksək marağı səbəbindən təbiətdə əvvəlki qədər geniş yayılmır. Bu növlər arasında Puşkiniya (el arasında “ələyəz” kimi tanınır) xüsusi yer tutur. Həm dekorativ görünüşü, həm də qida məqsədilə istifadə olunması onun həddindən artıq yığılmasına gətirib çıxarır.
Mütəxəssis bildirir ki, təhlükə altında olan növlərdən biri də “Rheum ribes” (uşqun) bitkisidir. Bu nadir növ əsasən Naxçıvan Muxtar Respublikasının yüksək dağlıq ərazilərində yayılıb. Yaz aylarında bitkinin cavan zoğlarının qida məqsədilə kütləvi şəkildə toplanması onun çiçəkləmə və toxumvermə prosesini pozur. Nəticədə bitki öz təbii çoxalma imkanlarını itirir və populyasiyası ildən-ilə azalır.
Alim vurğulayıb ki, bitki ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi üçün hər növün bioloji xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Bəzi yabanı meyvələrin müəyyən hissəsinin toplanmasına icazə verilsə də, nadir və məhdud yayılmış bitkilərin yalnız çox kiçik hissəsinin yığılması məqsədəuyğundur. Əks halda həmin növlərin bərpası çətinləşir və biomüxtəlifliyə ciddi zərər dəyir.
Müsahibimizin sözlərinə görə, təbiətdən bitki toplayan şəxslər toplama qaydaları, növlərin mühafizə statusu və onların bərpası ilə bağlı məlumatları əvvəlcədən araşdırmalıdırlar. Bu məlumatlar elmi məqalələrdə, elektron resurslarda və botanika tədqiqatlarında geniş şəkildə əks olunub. Nadir bitkilərin qorunması yalnız dövlət qurumlarının deyil, həm də cəmiyyətin ümumi məsuliyyətidir. Təbiət sərvətlərindən istifadə zamanı ekoloji məsuliyyətin artırılması və maarifləndirmə işlərinin gücləndirilməsi geofit bitkilərin və digər nadir flora növlərinin gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanılmasına xidmət edəcək.
Xəbər lenti
Hamısına bax
İqtisadiyyat
31 Avqust 20:53
Hadisə
31 Avqust 20:25
İdman
31 Avqust 19:41
Dünya
31 Avqust 19:16
Gündəm
31 Avqust 18:58
Dünya
31 Avqust 18:34
Elm
31 Avqust 18:19
İqtisadiyyat
31 Avqust 17:23
Gündəm
31 Avqust 17:12
Sosial
31 Avqust 17:07
Sosial
31 Avqust 16:41
Dünya
31 Avqust 16:30
YAP xəbərləri
31 Avqust 16:12
Dünya
31 Avqust 15:23
Elm
31 Avqust 15:21
Siyasət
31 Avqust 15:19
Siyasət
31 Avqust 15:18
Gündəm
31 Avqust 14:58
YAP xəbərləri
31 Avqust 14:35
Dünya
31 Avqust 14:23
Elanlar
31 Avqust 14:10
İqtisadiyyat
31 Avqust 14:02
İdman
31 Avqust 13:58
Sosial
31 Avqust 13:56
Dünya
31 Avqust 13:19
İdman
31 Avqust 12:51
Dünya
31 Avqust 12:26
Gündəm
31 Avqust 11:45
Dünya
31 Avqust 11:31
Siyasət
31 Avqust 11:31
Siyasət
31 Avqust 11:29
Siyasət
31 Avqust 11:26
Sosial
31 Avqust 11:25
Dünya
31 Avqust 11:14
Gündəm
31 Avqust 11:09
Gündəm
31 Avqust 10:58
Dünya
31 Avqust 10:53
Dünya
31 Avqust 10:25
Dünya
31 Avqust 09:49
İdman
31 Avqust 09:41
Gündəm
31 Avqust 09:32
Dünya
31 Avqust 09:16
Hadisə
31 Avqust 08:48
Dünya
31 Avqust 08:22
Dünya
31 Avqust 07:50
Dünya
31 Avqust 07:36
Dünya
30 Avqust 23:20
Sosial
30 Avqust 22:44
İdman
30 Avqust 22:18
Sosial
30 Avqust 21:25
Dünya
30 Avqust 20:17
Dünya
30 Avqust 19:31
Dünya
30 Avqust 18:14
Dünya
30 Avqust 17:46
Dünya
30 Avqust 16:40
Dünya
30 Avqust 15:18
Dünya
30 Avqust 14:31
Sosial
30 Avqust 13:10
Dünya
30 Avqust 12:25
Dünya
30 Avqust 11:19
Dünya
30 Avqust 10:41
Dünya
30 Avqust 09:17
Dünya
30 Avqust 08:32
Dünya
29 Avqust 23:17
Hadisə
29 Avqust 23:03
Dünya
29 Avqust 22:24
Dünya
29 Avqust 21:19
MEDİA
29 Avqust 21:00
Dünya
29 Avqust 20:35
Dünya
29 Avqust 19:17
