Şokolad yeyənlərin nəzərinə!
22.02.2024 [11:05]
Ləzzətli, faydalı və ziyanlı...
Yeganə BAYRAMOVA
Şokoladı sevməyən çox az insan tapmaq olar. Xüsusilə uşaqların xoşladığı qida məhsullarından biri şokoladdır. Məlumdur ki, şokolad dünyanın ən populyar desertlərindən biri hesab edilir. Statistik məlumata əsasən, hər il istehlakçılar bu qida məhsullarına 7 milyard dollara qədər vəsait xərcləyirlər.
Müxtəlif növləri olan şokoladların tərkibi isə təbii və qarışıq olur. Təbii şokolad yalnız kakao çəyirdəyi (yağı) və şəkərdən alınır, qarışıq şokoladın istehsalında bu iki əsas inqrediyentlə yanaşı süd, qəhvə, qoz və digər qida məhsullarından da istifadə edilir.
İlk dəfə Meksikada...
Şokoladın tarixi 4000 il əvvələ gedib çıxır. İlk şokolad bu gün yediyimiz şokoladlardan tamamilə fərqli idi. Tarixi mənbələrə görə şokoladdan içki kimi ilk dəfə Meksikada istifadə olunub. Həmin dövrdə şokolad “istehsal” etmək üçün mayalanan və pastaya çevrilən kakao su, vanil, bal, acı bibər və s. ədviyyatlar əlavə edilərək şirinləşdirilib. Mayyalar və asteklər kakao paxlasını üyüdərək içkiyə çevirən ilk xalqlardan sayılır. Şokoladı istehlak etmək isə olduqca çətin idi - bu şirin, dadlı və yeməli şirniyyat bahalı və hər kəsin “əlinin çatmadığı” bir içki sayılırdı. Onu yalnız krallar, əsgərlər, ruhanilər və zadəganlar ala bilərdi.
Amerikadan Avropaya, oradan isə demək olar ki, bütün dünyaya yayılan şokoladın macərası 16-cı əsrdə bir ispan kəşfiyyatçının sayəsində başladı. İspaniya isə yüz il şokoladı başqa ölkələrdən gizlətdi. 18-ci əsrdə İngiltərədə şokolad istehsalında əhəmiyyətli inkişaflar yaşandı - bu dövrdə müasir şokoladın təməli preslənmiş kakao yağı, kakao tozu və şəkər qarışığı ilə qoyulmuş oldu. Hollandiyalı kimyaçı Coenraad Cohannes van Houten tərəfindən kakao maşınının ixtirası ilə şokolad istehsalında inqilab edildi. 1828-ci ildə icad edilən maşın kakao yağını qovrulmuş kakao toxumlarından ayıra və qalan şokoladı quru toz halına gətirə bilirdi.
19-cu əsrdə İsveçrə və Belçika kimi ölkələrdə şokolad fabrikləri quruldu və bu dövrdə isveçrəli Daniel Peter kakaoya süd qataraq südlü şokolad istehsalına nail oldu. Maye şokoladla müxtəlif şokoladlı desertlər hazırlanmağa başlanıldı - artıq şokolad müxtəlif formalarda təklif edilirdi...
Faydaları...
Şokolad orqanizmi tonuslaşdırır, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır. Şokoladın tərkibində flavonoidlər var. Bu maddələr güclü antioksidantlardır. Antioksidantlar orqanizmi cavanlaşdırır, qocalma prosesləri ləngidir.
Elmi araşdırmalar göstərib ki, şokolad ürək-damar sistemi və beyin üçün çox faydalıdır. Herontoloqlar, yəni yaşlı insanların müalicəsi ilə məşğul olan mütəxəssislər yaşlılara beyinin sağlamlığını qorumaq üçün hər gün acı şokolad yeməyi tövsiyə edirlər. Acı şokolad Alzeymer xəstəliyinin inkişafının qarşısını alır.
Şokolad alarkən nələrə diqqət etməliyik?
Tərkibində ən azı 70 faiz kakao olan tünd şokoladı seçin. Bəzi ekspertlər 80 faiz və daha yüksək faizin yaxşı olduğunu düşünür, çünki daha çox kakao ümumiyyətlə daha az şəkər deməkdir. Bu isə diabetdən əziyyət çəkən xəstələrə başqa bir diskamfort yarada bilər. Bu gün dünyada geniş yayılmış II tip diabetdən əziyyət çəkən insanlara ümumiyyətlə şokolad yemək məsləhət görülmür. Nadir hallarda qara (qatqısız və şəkərsiz) şokoladın dadına baxmaq olar...
Miqreni olanlar yeməsin...
Çox şokolad yemək həm də artıq çəki almağa səbəb olur. Tünd və sadə şokoladdan başqa fındıqlı və digər qatqılı şokoladlar yemək daha çox kalori qəbul etməyə şərait yaradır. Şokolad yedikdən sonra dişlər fırçalanmazsa, çürüyə bilər. Həkimlər miqren xəstəliyi olanlara şokolad yeməyi qadağan edirlər. Bunun səbəbi miqren xəstələrinin şokolad qəbul etdikdən sonra ağrılarının şiddətlənməsidir.
Beləliklə aydın olur ki, şokolad çox da təhlükəli bir qida deyil, amma dişləri çürüdə və çox qəbul edildiyi halda artıq çəki almanıza səbəb ola bilər.
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
21 Yanvar 10:14
Siyasət
21 Yanvar 10:03
Dünya
21 Yanvar 09:56
İqtisadiyyat
21 Yanvar 09:25
Sosial
21 Yanvar 08:44
Sosial
21 Yanvar 08:24
Sosial
21 Yanvar 08:17
Sosial
21 Yanvar 08:16
Dünya
21 Yanvar 08:05
Siyasət
21 Yanvar 08:04
Sosial
21 Yanvar 07:58
Siyasət
21 Yanvar 07:53
Siyasət
21 Yanvar 07:53
Siyasət
21 Yanvar 07:52
Siyasət
21 Yanvar 07:51
Gündəm
21 Yanvar 07:47
Gündəm
21 Yanvar 03:35
Gündəm
20 Yanvar 22:58
Siyasət
20 Yanvar 22:46
Siyasət
20 Yanvar 22:46
Gündəm
20 Yanvar 21:37
Diaspor
20 Yanvar 21:18
Siyasət
20 Yanvar 20:53
Siyasət
20 Yanvar 20:31
İdman
20 Yanvar 19:26
Dünya
20 Yanvar 18:38
Dünya
20 Yanvar 17:31
Gündəm
20 Yanvar 17:02
Sosial
20 Yanvar 16:54
Gündəm
20 Yanvar 16:40
Dünya
20 Yanvar 16:23
Gündəm
20 Yanvar 16:21
Dünya
20 Yanvar 15:49
YAP xəbərləri
20 Yanvar 15:19
YAP xəbərləri
20 Yanvar 14:43
Gündəm
20 Yanvar 14:12
Gündəm
20 Yanvar 14:11
Sosial
20 Yanvar 13:44
YAP xəbərləri
20 Yanvar 13:22
YAP xəbərləri
20 Yanvar 12:45
YAP xəbərləri
20 Yanvar 12:29
Sosial
20 Yanvar 12:10
YAP xəbərləri
20 Yanvar 12:02
Sosial
20 Yanvar 11:40
Siyasət
20 Yanvar 11:25
Gündəm
20 Yanvar 11:17
Sosial
20 Yanvar 10:48
İqtisadiyyat
20 Yanvar 10:37
Analitik
20 Yanvar 10:12
Siyasət
20 Yanvar 09:54
Ədəbiyyat
20 Yanvar 09:31
Analitik
20 Yanvar 09:17
Sosial
20 Yanvar 08:50
Mədəniyyət
20 Yanvar 08:25
Gündəm
20 Yanvar 08:16
Gündəm
20 Yanvar 00:24
Dünya
19 Yanvar 23:34
Siyasət
19 Yanvar 23:33
YAP xəbərləri
19 Yanvar 23:15
Sosial
19 Yanvar 22:58
Dünya
19 Yanvar 22:41
Gündəm
19 Yanvar 22:31
YAP xəbərləri
19 Yanvar 22:24
Gündəm
19 Yanvar 21:50
Dünya
19 Yanvar 21:50
YAP xəbərləri
19 Yanvar 21:29
Sosial
19 Yanvar 21:17
İqtisadiyyat
19 Yanvar 20:49
İqtisadiyyat
19 Yanvar 20:36
Gündəm
19 Yanvar 20:28

