30 il əvvəl...

Bakı:

22 °C

60 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / 30 il əvvəl...

30 il əvvəl...

07.04.2022 [10:08]

Bir məktubun izi ilə-Haray salan sətirlər

İ.Rəsulova

Bir ümid boylanar yollara hər gün,

Doğar günəş kimi, batar ay kimi,

Bir nakam yalvarar, hıçqırar, susar

Dumanda cavabsız, tək haray kimi

2 gündür o məktubu oxuyandan beynimdə yalnız bu misralar səslənir. “Mən yaşamaq istəyirəm, məni qurtarın” deyib haray salan, lakin köməyinə kimsənin getmədiyi o əsir gənc çıxmır yuxularımdan.

“Salam ata, mama, bu məktubu yazan Laçındır, sağ-salamatam, Füzulidəyəm, qurban olum, gəlin məni qutarın, mən yaşamaq istəyirəm, qurban olum, mama, məni tez dəyişin, yaşamaq istəyirəm”.

Bu məktub 30 il öncə, Qubanın II Nügədi kəndində yaşamış və I Qarabağ müharibəsində ermənilərə əsir düşmüş Novruzov Laçın Əhməd oğlu tərəfindən yazılıb.

Laçın 1973-cü il aprelin 27 Qubanın İkinci Nügədi kəndində sadə bir ailədə dünyaya göz açıb. Ailədə 3 qardaş, bir bacı olublar. 1991-ci ildə Ukraynada əsgərlikdə olan Laçın Qarabağda müharibə getdiyini bilərkən hərbi hissədən evə yox, birbaşa döyüş bölgəsinə yollanıb, Füzulidə, Hadrutda vuruşub. Füzulinin işğalından sonra ermənilər tərəfindən əsir alınıb. Ailə ondan aldığı məktublar vasitəsilə sağ olduğunu bilsə də, sonralar heç bir xəbər tuta bilməyib.

Laçın barədə onun kiçik qardaşı Elçinlə danışırıq.

“Laçını çox az xatırlayıram. O, cəbhəyə gedəndə mən birinci sinifdə oxuyurdum. Yadıma gəlir ki, budundan güllə yarası aldığına görə bir ara evə buraxmışdılar onu. Sonra yenə döyüşə qayıtdı. Əsir düşdüyünü biləndə atamız çox yerlərə baş vurdu onu axtarmaq üçün. Qırmızı Xaçdan tez-tez gəlirdilər bizə. Hər dəfə onun əlamətlərini soruşurdular. Boyu-buxunu necəydi, xalı varmı və s. Ümidlənirdik, amma o tapılmırdı. Deyirdilər yeri dəyişdirilib, tapa bilmirlər. Bu məktubları bizə Qırmızı Xaç çatdırıb. Bakıda qohumlarımız var idi. Onlara da yazmışdı. Yəqin düşünüb ki, kənd yeridir, məktublar birdən gəlib bura çatmaz. Deyilənə görə, Fərrux dağında I Qarabağ müharibəsində həlak olmuş əsgərlərin cəsədlərinin qalıqları tapılanda orada da, Laçının məktubu olub. Amma dəqiqdirmi, bilmirik. İllər sonra ona şəhid statusu verildi, amma yenə də gözümüz yoldaydı. Anam Rəna illərlə yol gözlədi. II Qarabağ müharibəsi başlayanda televizorun qabağından çəkilmirdi. Deyirdi, birdən əsirlikdə olanları göstərərlər, nəsə xəbər çıxar. Amma heç bir xəbər çıxmadı. Atam “Laçın” deyə-deyə köçdü dünyadan. Anamsa xəstədir. Son günlər sosial şəbəkələrdə Laçının məktublarının şəkli yayılır. Heç nə demirik ona. Boşuna ümidlənib, yenidən üzülməsin deyə”.

Əsir düşmüş bir azərbaycanlının hayqırışıdır bu məktublar. 1992-ci ildə yazılmış bu məktub bir ailənin canına od salıb, dinclikləri ərşə çəkilib. Naçar-naçar baş vurmadıqları instansiya, döymədikləri qapı qalmayıb. Amma çarə tapa bilməyiblər. 2 il sonra eyni məzmunda, başqa bir ünvandan daha bir məktub göndərib. Kömək istəyib Laçın. İkinci məktub 1994-cü il martın 24-də Xocavəndin Edili kəndində əsirlikdə olarkən yazılıb. Bir gün sonra Qırmızı Xaça təqdim edilib. Məktub elə həmin vaxt Laçının ailəsinə çatdırılıb. Ailəyə Laçının əsirlikdə öldüyünü deyənlər də olub. Amma hamı bir-birinə qulaqdan-qulağa çatmış xəbərlər verib. 90-cı illərin ən qarmaqarışıq günlərindən keçib Laçının taleyi, ömrü itib-batıb o qaranlıq günlərdə.

İtkin kimi qeydə alınan Laçına şəhid statusu verilib. Atası həyatdan köçüb, anası Rəna xanım isə xəstədir deyə onun yanında Laçının adını çəkib köhnə yaralarını tərpətmək istəmirlər.

Bəs əgər o sağdırsa və hələ də yol gözləyirsə? Ailəsinə onun 1993-cü ildə öldüyü deyilsə də, Laçının son məktubu 1994-cü ilin aprelində gəlib. Laçın kimi haqqında “itkin” hökmü verilmiş naməlum taleli yüzlərlə soydaşımız var. Və nə qədər ki, bu məchul taleli insanlar var, nə qədər ki, narahat ruhlar bizi səsləyir, bu savaş bitməyib.

Paylaş:

Baxılıb: 848 dəfə