Qubanın “Cümə” məscidinə bir nəzər

Bakı:

33 °C

33 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Qubanın “Cümə” məscidinə bir nəzər

Qubanın “Cümə” məscidinə bir nəzər

17.10.2023 [13:20]

M.BAYRAMLI

Bugünkü səfərimiz Bakıdan 168 km məsafədə, Qudyalçayın sahilində yerləşən Quba şəhərinə olacaq. İlk dayanacağımız Quba meydanınadır. Parka daxil olarkən kəndin ağsaqqaları ilə Ələsgər, Paşa və Rafiq dayı ilə qarşılaşdıq. Onlarla qısa söhbət edib parkın tarixini soruşduq. Onların sözlərinə görə, park Quba yarandığı gündən fəaliyyət göstərir. Hər gün yüzlərlə qonaq qəbul edən parkın təmizliyi və baxımı üçün xüsusi önəm verilir. Ağsaqalların hər biri ilə söhbət edərkən öyrəndik ki, vaxtilə meydanda Stalinin heykəli də olub. Onlar yaxınlıqda yaşadıqları üçün hər gün buraya istirahət etmək üçün gəlirlər. Qudyalaçayın havasını udub, söhbətləşirlər. Yaxınlıqda yerləşən “Cümə” məscidinə də baş çəkməyimizi məsləhət gördülər. Ağsaqqallarla sağollaşıb üz tutduq birbaşa sözügedən məscidə. Parkın düz yaxınlığında yerləşir. Tarixi-memarlıq abidəsi şəhərin mərkəzində, bazar ərazisinin ətrafında Quba meydanında yerləşir.
Məlumat üçün bildirim ki, Quba şəhərinin zəngin, milli-memarlıq ornametlərinə malik, ən qədim məscidlərdən biri 1802-ci ildə Qazi Nəsrullah əfəndinin oğlu Qazi İsmayıl əfəndinin maddi yardımı ilə tikilib. Binanın tikilişi 1792-ci ildə başlanmış və müəyyən fasilələrlə 10 ilə başa çatdırılıb. Nəinki Qubada, eləcə də ölkənin bütün şimal-şərq bölgəsində ən qədim dini mərkəzlərdən biri hesab olunur. Məscid və onun nəzdində olan mədrəsə 1924-cü ilədək fəaliyyət göstərib, qırmızı imperiya dövründə onun fəaliyyəti qadağan edilib. 1933-cü ildə mədrəsə, minarə, sonralar isə digər tikililər dağıdılıb. Məscidin dağıdılacağını bilən rayon əhalisi, gecə ilə dəyirman daşlarını və çuvallarla buğdalarını gətirib məscidi dəyirmana çevirib ki, onu dağıdılmaqdan xilas etsinlər.
Bir müddətdən sonra bura anbar kimi istifadə olunub. Daha sonra isə burada xalça muzeyi fəaliyyət göstərib. Azərbaycan müstəqillik yoluna qədəm qoyduqdan sonra məscid yenidən xalqın istifadəsinə verilib və dini qurum kimi ədliyyə nazirliyində qeydiyyatdan keçib. Qısa müddət ərzindən məscidin ətrafına şəbəkəli hasar çəkilib və mədrəsənin tikintisi başa çatıb.
Məlumata görə, Türkiyənin Dini İşlər Nazirliyinin Azərbaycandakı nümayəndəliyi məscidə 5 min dollar dəyərində minbər bağışlayıb. Həmin qurum, qubalı dindarların xahişlərini nəzərə alaraq, burada hündürlüyü 50 metr olan minarə də inşa etdirib. Məscid səkkiztinli prizma şəklində olub içəri tərəfdən hündürlüyü 28 m, sahəsi 400 m2-dir. Məscidin tikintisində istifadə olunan zığ kərpiclər, rayonun 8-10 kilometrliyində yerləşən İqrığ kəndində hazırlanıb. Quba camaatı həmin kənddən kərpicləri əlləri ilə bir-birinə ötürə-ötürə məscid tikilən yerə gətirib. Məscidin tikintisində, əsasən un, yumurta və əhəngdən istifadə olunub.
Bu gün “Cümə” məscidi ibadət yeri olması ilə yanaşı şəhərin ictimai həyatında da mühüm rola malik olan Azərbaycanın ən qədim dini mərkəzlərindən biridir.

Paylaş:

Baxılıb: 513 dəfə