IRENA: Bərpaolunan enerji stansiyaları ənənəvi yanacaq xərclərinə 480 milyard dollar qənaət etməyə imkan verib

Bakı:

26 °C

53 %

10 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / IRENA: Bərpaolunan enerji stansiyaları ənənəvi yanacaq xərclərinə 480 milyard dollar qənaət etməyə imkan verib

IRENA: Bərpaolunan enerji stansiyaları ənənəvi yanacaq xərclərinə 480 milyard dollar qənaət etməyə imkan verib

03.07.2026 [20:16]

2025-ci ildə istifadəyə verilən bərpaolunan enerji güclərinin 90 faizdən çoxu qalıq yanacaq əsaslı elektrik stansiyalarından daha ucuz başa gəlib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Bərpaolunan Enerji Agentliyinin (IRENA) "2025-ci ildə bərpaolunan enerji istehsalının dəyəri" hesabatında bildirilir.

Hesabata görə, Günəş elektrik stansiyalarının istehsal dəyəri dəyişməyərək hər meqavat-saat (MWh) üçün 44 dollar olub. Qurudakı külək elektrik stansiyalarında bu göstərici 4 faiz azalaraq 33 dollara/MWh, dəniz külək elektrik stansiyalarında isə 3 faiz azalaraq 78 dollara/MWh düşüb.

Eyni zamanda, qazla işləyən yeni elektrik stansiyalarında xərclər artıb. İtaliya, Almaniya və Yaponiya kimi qazın baha olduğu ölkələrdə elektrik enerjisinin istehsal dəyəri 100 dollara/MWh yaxınlaşıb.

IRENA-nın hesabatına əsasən, 2025-ci ildə fəaliyyət göstərən bərpaolunan enerji stansiyaları ənənəvi yanacaq xərclərinə 480 milyard dollar qənaət etməyə imkan verib. Hesabatda bildirilir ki, bu, bərpaolunan enerjinin geosiyasi risklər fonunda iqtisadi sabitliyi gücləndirdiyini göstərir.

IRENA-nın Baş direktoru Françesko La Kamera bildirib ki, mövcud bərpaolunan enerji gücləri hesabına əldə olunan qənaət ildən-ilə artır və gələcək enerji böhranlarına qarşı etibarlı maliyyə təminatı yaradır.

COP31 Prezidenti, Türkiyənin ətraf mühit, şəhərsalma və iqlim dəyişikliyi naziri Murat Kurum isə qeyd edib ki, daha çox insanın bu üstünlüklərdən yararlanması üçün bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi və elektrikləşmənin sürətləndirilməsi vacibdir.

Hesabatda qeyd olunur ki, 2026-cı ilin əvvəlində Hörmüz boğazının bağlanması nəticəsində Asiya və Avropada enerji idxalının bahalaşdığı dövrdə bərpaolunan enerji mühüm maliyyə dəstəyi rolunu oynayıb.

İndoneziya, Tailand və Filippində mövcud bərpaolunan enerji gücləri 2025-ci ildə kömür və qaz idxalına 5,7 milyard dollar qənaət etməyə imkan verib. Həmin enerji həcmi 2026-cı ilin mart-may aylarında müşahidə olunan yüksək yanacaq qiymətləri ilə hesablanarsa, qənaətin həcmi 6,5 milyard dollara çatardı.

Ən böyük qənaət Çinin payına düşüb. Bu ölkədə bərpaolunan enerji hesabına 177 milyard dollar qənaət edilib. Sonrakı yerlərdə ABŞ (35 milyard dollar), Braziliya (32 milyard dollar), Hindistan (18 milyard dollar), Almaniya (18 milyard dollar) və Yaponiya (15 milyard dollar) qərarlaşıb.

Hesabatda bildirilir ki, 2010-cu ildən bəri Günəş fotovoltaik elektrik enerjisinin dəyəri 89 faiz, konsentrasiyalı Günəş enerjisinin dəyəri 72 faiz, qurudakı külək elektrik stansiyalarının dəyəri 71 faiz, dəniz külək elektrik stansiyalarının dəyəri isə 63 faiz azalıb. Bu azalmada, xüsusilə Çində istehsal güclərinin sürətlə artması mühüm rol oynayıb.

Qeyd olunub ki, təmiz enerji texnologiyalarının istehsalına yatırılan investisiyalar azalır. Bu sahəyə rüblük investisiyalar 2023-cü ildəki 70 milyard dollar səviyyəsindən 2025-ci ilin sonuna 35 milyard dollara enib.

Agentliyin proqnozuna görə, Çin bazarında aparılan islahatlar, xammal və komponent qiymətlərinin bahalaşması, həmçinin qlobal ticarət və tarif siyasətindəki dəyişikliklər yaxın dövrdə bərpaolunan enerji layihələrinin quraşdırma xərclərini artıra bilər. Bununla belə, uzunmüddətli perspektivdə 2035-ci ilədək bərpaolunan enerji texnologiyalarının dəyərinin azalmağa davam edəcəyi, lakin əvvəlki illərlə müqayisədə bu prosesin daha yavaş olacağı gözlənilir.

Paylaş:

Baxılıb: 406 dəfə