Alimlər istilik dalğalarının sağlamlıq üçün təhlükə yaratmasının səbəblərini izah ediblər
04.07.2026 [17:33]
Ekstremal isti hava insan sağlamlığı, xüsusən də yaşlılar, hamilə qadınlar, azyaşlı uşaqlar, eləcə də xroniki ürək və böyrək xəstəliklərindən əziyyət çəkən insanlar üçün ciddi təhlükə yarada bilər. Bunu yüksək temperaturun insan orqanizminə təsirinə həsr olunmuş bir sıra elmi tədqiqatların nəticələri də təsdiqləyir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, isti havalarda orqanizm özünü soyutmağa çalışdığı üçün ürək daha intensiv işləyir və qanı dərinin səthinə yönəldir. Eyni zamanda, tərləmə artır ki, bu da orqanizmin susuzlaşmasına, qanın qatılaşmasına və qan laxtalanması riskinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Yüksək temperatur bədənin su-duz balansını tənzimləyən böyrəklərin də iş yükünü artırır. Kifayət qədər maye qəbul edilmədikdə isə böyrək çatışmazlığı riski yüksəlir.
İsveçin Umeo Universitetinin tədqiqatçıları ölüm hallarının artıq 21,7°C temperaturdan etibarən artmağa başladığını göstərən model hazırlayıblar. Hesablamalara görə, temperaturun hər növbəti 1°C yüksəlməsi ilə ölüm riski təxminən 1,8 faiz artır. Maksimum temperatur ardıcıl üç gün ərzində 27°C səviyyəsində qaldıqda ölüm göstəricisi adi dövrlə müqayisədə təxminən 10 faiz, 30°C olduqda isə 20 faiz yüksək olur.
“Nature” jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya əsasən, 2022-ci ilin yayında Avropada isti hava nəticəsində 61 mindən çox insan həyatını itirib. İsveçdə isə 2018-ci ilin anomal isti yayında ölüm halları orta göstəricini təxminən 700 nəfər üstələyib. Fransada baş verən son istilik dalğası da ölüm hallarının kəskin artması ilə müşayiət olunub. İyunun 22-dən 28-dək olan həftə ərzində adi səviyyə ilə müqayisədə 2 mindən çox əlavə ölüm halı qeydə alınıb.
Alimlərin sözlərinə görə, ekstremal istilər başa çatdıqdan sonra ölüm göstəricisi qısa müddətdə yenidən normal səviyyəyə qayıdır. Bu isə göstərir ki, istilik dalğalarının qurbanları yalnız onsuz da yaxın vaxtlarda həyatını itirə biləcək ağır xəstələr deyil, həm də ekstremal yüksək temperatur baş verməsəydi həyatını xilas etmək mümkün olan insanlardır.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Gündəm
28 Avqust 11:16
İqtisadiyyat
28 Avqust 10:54
İqtisadiyyat
28 Avqust 10:25
Gündəm
28 Avqust 09:30
Sosial
28 Avqust 09:17
Ədəbiyyat
28 Avqust 08:51
Sosial
28 Avqust 08:38
Dünya
27 Avqust 23:21
Sosial
27 Avqust 22:30
Hadisə
27 Avqust 21:19
Dünya
27 Avqust 20:35
Dünya
27 Avqust 19:22
Dünya
27 Avqust 18:40
YAP xəbərləri
27 Avqust 18:35
Dünya
27 Avqust 17:27
Dünya
27 Avqust 16:34
Siyasət
27 Avqust 15:53
Gündəm
27 Avqust 15:42
YAP xəbərləri
27 Avqust 15:34
Dünya
27 Avqust 15:29
Dünya
27 Avqust 15:10
Dünya
27 Avqust 14:41
Dünya
27 Avqust 14:18
Dünya
27 Avqust 13:58
Dünya
27 Avqust 13:20
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:07
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:06
Siyasət
27 Avqust 12:47
Dünya
27 Avqust 12:45
Dünya
27 Avqust 12:17
Hadisə
27 Avqust 11:52
Siyasət
27 Avqust 11:46
Sosial
27 Avqust 11:24
YAP xəbərləri
27 Avqust 10:54
Siyasət
27 Avqust 10:41
İqtisadiyyat
27 Avqust 10:13
İqtisadiyyat
27 Avqust 09:45
Analitik
27 Avqust 09:22
Siyasət
27 Avqust 09:06
Ədəbiyyat
27 Avqust 08:50
MEDİA
27 Avqust 08:38
İdman
27 Avqust 07:44
Dünya
26 Avqust 23:58
Dünya
26 Avqust 23:47
Dünya
26 Avqust 23:39
İdman
26 Avqust 23:03
Dünya
26 Avqust 22:58
Dünya
26 Avqust 22:17
Dünya
26 Avqust 21:46
Siyasət
26 Avqust 21:02
Dünya
26 Avqust 20:34
Siyasət
26 Avqust 20:01
Dünya
26 Avqust 19:55
Dünya
26 Avqust 19:26
Elm
26 Avqust 18:51
Siyasət
26 Avqust 18:26
İqtisadiyyat
26 Avqust 18:10
Siyasət
26 Avqust 17:59
Siyasət
26 Avqust 17:47
Siyasət
26 Avqust 17:45
İqtisadiyyat
26 Avqust 17:39
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:39
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:35
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:29
Sosial
26 Avqust 17:14
Sosial
26 Avqust 16:59
Mədəniyyət
26 Avqust 16:56
Siyasət
26 Avqust 16:37
Sosial
26 Avqust 16:19
İdman
26 Avqust 16:15
