Heydər Əliyevin əbədiyaşar ideyaları: davamlı inkişafın strateji yol xəritəsi
08.05.2026 [09:54]
Müasir dövlət quruculuğunun memarı, uzaqgörən siyasətçi, Ulu Öndər Heydər Əliyevin doğum günü - 10 may tarixi hər il ölkəmizdə böyük hörmət və ehtiramla qeyd edilir. Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyəti bütövlükdə müasir dövlətçiliyin formalaşma mərhələsinin əsasını təşkil etmiş, Ümummilli Liderin bu gün də uğurla davam etdirilən strateji inkişaf xətti möhkəm ideoloji təməl yaratmışdır.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Sovet dövründəki fəaliyyəti ölkəmizin hərtərəfli inkişafında mühüm mərhələ olmuşdur. 1969-cu ildən etibarən respublikanın rəhbərliyinə gələn Ümummilli Lider qısa müddət ərzində iqtisadiyyatın bütün sahələrində köklü dəyişikliklər həyata keçirmiş, sənayeləşmə prosesini sürətləndirmiş və kənd təsərrüfatının inkişafını təmin etmişdir. Yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması, istehsal sahələrinin genişləndirilməsi və texnoloji yeniliklərin tətbiqi nəticəsində iqtisadi göstəricilər əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlmişdir. Eyni zamanda, milli kadr potensialının formalaşdırılması xüsusi strateji əhəmiyyət daşımışdır. Gənclərin ittifaqın aparıcı ali məktəblərinə göndərilməsi, onların yüksək ixtisaslı mütəxəssis kimi yetişdirilməsi gələcək dövlət idarəçiliyinin əsasını təşkil etmişdir. Təhsil və elm sahəsinə göstərilən diqqət nəticəsində intellektual potensial güclənmiş, yeni nəsil peşəkarlar formalaşmışdır. Sosial və mədəni sahələrdə həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr isə cəmiyyətin ümumi inkişafına, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına və ictimai rifahın yüksəlməsinə töhfə vermişdir.
1990-cı illərin əvvəllərində ölkəmizdə yaranmış ağır ictimai-siyasi vəziyyət dövlətçiliyi ciddi böhranla üz-üzə qoymuşdur. Belə bir mürəkkəb dövrdə - 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı tarixi dönüş nöqtəsinə çevrildi. Onun qətiyyətli və uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə hökm sürən xaos və qarşıdurma meylləri aradan qaldırıldı, ictimai-siyasi sabitlik təmin olundu və dövlət idarəetmə sistemi bərpa edildi.
1994-cü il mayın 12-də Ermənistanla atəşkəs sazişinin imzalanması ilə regionda nisbi sabitlik yarandı. Bu addım həm insan itkilərinin azalmasına, həm də dövlətin daxili inkişaf proseslərinə fokuslanmasına şərait yaratdı. Nəticədə, növbəti dövrdə siyasi və iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi üçün əlverişli mühit formalaşdı.
1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan və tarixə “Əsrin müqaviləsi” adı ilə düşən neft sazişi dövlətin iqtisadi inkişaf strategiyasında dönüş nöqtəsi oldu. Bu saziş ölkəmizə iri həcmli xarici investisiyaların cəlb olunmasına şərait yaratdı. Enerji resurslarının səmərəli istifadəsi və yeni texnologiyaların tətbiqi nəticəsində iqtisadiyyatın strateji sahəsi olan neft-qaz sektoru sürətlə inkişaf etdi. Eyni zamanda, “Əsrin müqaviləsi” yeni nəqliyyat və ixrac marşrutlarının formalaşmasına təkan verdi, dövlətimizin geosiyasi mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirdi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə ordu quruculuğu sahəsində fundamental islahatlar həyata keçirildi. Nizami və peşəkar silahlı qüvvələrin formalaşdırılması, vahid komandanlıq sisteminin yaradılması və hərbi intizamın gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görüldü. Ordunun maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, hərbi kadr hazırlığının təkmilləşdirilməsi və müdafiə qabiliyyətinin artırılması dövlət təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynadı.
Heydər Əliyevin sosial-iqtisadi siyasəti genişmiqyaslı islahatlarla xarakterizə olunurdu. Bazar iqtisadiyyatına keçid mərhələli şəkildə həyata keçirildi, sahibkarlığın inkişafı üçün əlverişli mühit yaradıldı və hüquqi baza formalaşdırıldı. Özəlləşdirmə proqramları iqtisadiyyatın strukturunun yenilənməsinə və rəqabət mühitinin formalaşmasına səbəb oldu. Regionların inkişafı, infrastrukturun yenilənməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması əhalinin rifah halının yüksəlməsinə xidmət etdi və iqtisadi dayanıqlığı gücləndirdi.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlət siyasətində təhsil sahəsi strateji prioritet istiqamətlərdən biri kimi cəmiyyətin uzunmüddətli inkişafında həlledici rol oynamışdır. Onun rəhbərliyi ilə təhsil milli inkişafın əsas dayağı, insan kapitalının formalaşmasının başlıca mənbəyi kimi dəyərləndirilmişdir. Bu yanaşma nəticəsində təhsil sistemində genişmiqyaslı və köklü islahatlar həyata keçirilmiş, onun məzmunu və strukturu müasir tələblərə uyğunlaşdırılmışdır. Məqsəd savadlı, peşəkar və milli-mənəvi dəyərlərə bağlı yeni nəsil yetişdirmək olmuşdur.
Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə təhsil infrastrukturunun gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Respublikanın müxtəlif regionlarında yeni məktəblərin tikintisi, mövcud təhsil müəssisələrinin əsaslı təmiri və müasir avadanlıqlarla təmin olunması tədris şəraitinin keyfiyyətcə yaxşılaşdırılmasına səbəb olmuşdur. Xüsusilə kənd və ucqar bölgələrdə təhsilin əlçatanlığının artırılması sosial bərabərliyin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşımışdır. Təhsil müəssisələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi tədris prosesinin daha səmərəli təşkilinə imkan yaratmışdır.
Təhsil sistemində aparılan islahatların mühüm istiqamətlərindən biri də tədris proqramlarının yenilənməsi və müasir pedaqoji metodların tətbiqi olmuşdur. Dünya təhsil standartlarına uyğun proqramların hazırlanması və interaktiv tədris üsullarının genişləndirilməsi təhsilin keyfiyyətinin yüksəlməsinə xidmət etmişdir. Müəllimlərin peşəkarlığının artırılması, onların ixtisasartırma kurslarına cəlb olunması və pedaqoji kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirilməsi təhsil sisteminin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Eyni zamanda, ali təhsil müəssisələrinin elmi potensialının gücləndirilməsi istiqamətində də ardıcıl tədbirlər həyata keçirilmişdir. Universitetlərin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, elmi tədqiqatların genişləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulması ali təhsilin keyfiyyətinə müsbət təsir göstərmişdir. Elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi və innovativ yanaşmaların tətbiqi bu sahənin inkişafına təkan vermişdir.
Xaricdə təhsil imkanlarının genişləndirilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin təhsil strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri olmuşdur. Gənclərin dünyanın aparıcı universitetlərində təhsil alması üçün şərait yaradılmış, dövlət proqramları vasitəsilə onların beynəlxalq bilik və təcrübə qazanması təmin edilmişdir. Xaricdə təhsil alan gənclərin ölkəyə qayıdaraq müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərməsi yüksək ixtisaslı kadr potensialının formalaşmasına ciddi töhfə vermişdir.
Ümumilikdə, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təhsil siyasəti ölkənin gələcək inkişaf strategiyasının əsas dayaqlarından birini təşkil etmişdir. Onun müəyyən etdiyi xətt bu gün də təhsil sisteminin modernləşdirilməsində və insan kapitalının inkişafında mühüm rol oynayır. Təhsil sahəsində həyata keçirilən bu genişmiqyaslı islahatlar nəticəsində ölkənin sosial-iqtisadi və mədəni inkişafına dayanıqlı zəmin yaradılmışdır. Bu siyasət gələcək nəsillərin daha savadlı, peşəkar və milli dəyərlərə sadiq yetişməsinə xidmət edən möhkəm bir təməl kimi qiymətləndirilir.
Səhiyyə sahəsində həyata keçirilən siyasət əhalinin sağlamlığının qorunmasına və tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin artırılmasına yönəlmişdir. Yeni xəstəxanalar və tibb müəssisələrinin tikilməsi, mövcud səhiyyə infrastrukturunun müasirləşdirilməsi və müasir tibbi avadanlıqlarla təmin edilməsi mühüm nəticələr vermişdir. Profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi və müalicə metodlarının təkmilləşdirilməsi əhalinin sağlamlıq göstəricilərinin yaxşılaşmasına səbəb olmuşdur.
Heydər Əliyevin xarici siyasəti milli maraqlara əsaslanan, balanslı və praqmatik yanaşma ilə formalaşmışdır. Müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurulmuş, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq genişləndirilmiş və diplomatik fəaliyyət gücləndirilmişdir. Enerji və nəqliyyat layihələri vasitəsilə ölkə qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiya olunmuş və beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi tanınmışdır.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin strateji dövlətçilik xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən ardıcıl, məqsədyönlü və müasir çağırışlara uyğun şəkildə uğurla davam etdirilir. Bu siyasi kurs dövlətin suverenliyinin möhkəmləndirilməsi, milli maraqların qətiyyətlə qorunması və uzunmüddətli inkişafın təmin olunması baxımından həlledici rol oynamışdır. Xüsusilə 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində əldə olunan tarixi Zəfər ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası baxımından mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu prosesin davamı olaraq 2023-cü il sentyabrın 19-20-də həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində dövlət suverenliyi təmin edilmiş, Qarabağdakı qeyri-qanuni erməni silahlı birləşmələri zərərsizləşdirilmiş və konstitusiya quruluşu bütün ərazilərdə bərqərar olunmuşdur. Əldə olunan bu tarixi uğurlar dövlətimizin hərbi-siyasi gücünü nümayiş etdirmişdir. Eyni zamanda, bu nəticələr uzun illər ərzində formalaşdırılmış dövlətçilik konsepsiyasının praktiki təzahürü kimi çıxış edir.
Hazırda işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış Proqramı genişmiqyaslı və kompleks xarakter daşıyır. Bu proqram çərçivəsində şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, müasir infrastrukturun yaradılması, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin bərpası və sosial obyektlərin inşası istiqamətində sürətli və planlı işlər görülür. Məqsəd yalnız fiziki bərpa deyil, eyni zamanda dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşdırılması, iqtisadi aktivliyin artırılması və əhalinin doğma yurdlarına təhlükəsiz və rahat şəkildə qayıdışının təmin olunmasıdır.
Ümumilikdə, Heydər Əliyevin formalaşdırdığı siyasi kurs dövlətin inkişaf strategiyasının əsas dayağı olaraq qalır. Onun müəyyən etdiyi dövlətçilik fəlsəfəsi müasir dövrdə yeni reallıqlara uyğun şəkildə inkişaf etdirilir, milli maraqların qorunmasına və davamlı tərəqqiyə xidmət edir.
Nazimə Şamıyeva,
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
Xəbər lenti
Hamısına baxGündəm
08 May 11:19
YAP xəbərləri
08 May 11:10
Gündəm
08 May 10:52
Siyasət
08 May 10:28
YAP xəbərləri
08 May 09:54
Analitik
08 May 09:30
Gündəm
08 May 09:15
Sosial
08 May 08:51
Sosial
08 May 08:37
Sosial
07 May 22:43
İqtisadiyyat
07 May 22:19
Dünya
07 May 21:51
Dünya
07 May 21:26
Dünya
07 May 21:10
Siyasət
07 May 20:47
İqtisadiyyat
07 May 20:45
YAP xəbərləri
07 May 20:41
Dünya
07 May 20:30
Dünya
07 May 20:17
Dünya
07 May 19:49
Dünya
07 May 19:22
Dünya
07 May 19:06
Dünya
07 May 18:56
YAP xəbərləri
07 May 18:39
Dünya
07 May 18:20
Dünya
07 May 17:53
Dünya
07 May 17:25
Dünya
07 May 16:49
Gündəm
07 May 16:43
Dünya
07 May 16:14
Gündəm
07 May 16:11
Sosial
07 May 16:01
Dünya
07 May 15:58
Dünya
07 May 15:22
YAP xəbərləri
07 May 14:52
Dünya
07 May 14:43
YAP xəbərləri
07 May 14:24
Dünya
07 May 14:19
Sosial
07 May 13:51
Dünya
07 May 13:25
Dünya
07 May 13:14
Elm
07 May 13:11
Elanlar
07 May 13:08
Sosial
07 May 13:07
Sosial
07 May 13:03
Gündəm
07 May 12:41
Sosial
07 May 12:32
İqtisadiyyat
07 May 12:32
Sosial
07 May 12:31
Gündəm
07 May 12:16
İqtisadiyyat
07 May 12:11
Hərbi
07 May 12:09
Dünya
07 May 12:05
Siyasət
07 May 11:58
Gündəm
07 May 11:35
Siyasət
07 May 11:13
YAP xəbərləri
07 May 11:13
YAP xəbərləri
07 May 11:11
YAP xəbərləri
07 May 10:58
Xəbər lenti
07 May 10:47
Gündəm
07 May 10:35
İqtisadiyyat
07 May 10:14
İqtisadiyyat
07 May 09:54
YAP xəbərləri
07 May 09:51
Siyasət
07 May 09:50
Analitik
07 May 09:37
Analitik
07 May 09:15
Sosial
07 May 08:50
Ədəbiyyat
07 May 08:31
Dünya
07 May 07:20

