Ölümə aparan qidalar

Bakı:

29 °C

42 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Ölümə aparan qidalar

Ölümə aparan qidalar

04.03.2023 [11:22]

“Fast food” niyə təhlükəlidir?

Şahanə XANKİŞİYEVA

Düzgün qidalanmanın insan sağlamlığı üçün nə qədər önəmli olduğunu bilsək də, çox vaxt etmirik. Günümüzdə müasir həyatın rahatlığı və sürəti üçün ən çox istifadə edilən qidalanma növü “fast food”dur. Damaqda qalan dadı olsa da, ziyanı yetərincədir. Belə qidalara tez-tez “üz tutulması” isə onların “ayaqüstü, tez-bazar” hazırlanmasından irəli gəlir.

Ölümə aparan biznes necə başlayıb?

Tez hazırlanan yeməklərə hələ Qədim Romada rast gəlinirmiş. Belə qidaları əlüstü, ayaqüstü yeməklər adlandırırmışlar. “Fastfood” termini isə ilk dəfə 1951-ci ildə Merriam Vebsterin hazırladığı lüğətdə yer alıb. 1920-ci ildə Amerikada “əlüstü” yeməklərin biznesinə başlanılıb. 1921-ci ildə Kanzas ştatında “White Castle” kompaniyası hamburger satışı ilə məşğul olub. İstehlakçılara yad gələn məhsulların satılması üçün şirkət rəhbərliyi tərəfindən bu gün də önəm verilən prinsiplər rəhbər tutulmuşdu: sabit qiymət, təmizlik və aşkarlıq. Bundan əlavə, daha çox müştəri cəlb etmək üçün başqa bir üsul da vardı. Şirkət sahibi Billi İnqramın ideyası ilə, bir neçə nəfər ağ xalat geyinib, restoran qarşısında süni növbələr yaratmalı idi. Məqsəd isə insanlarda hətta həkimlərin də fastfudu faydalı hesab etdiyi fikri yaratmaq idi. Billi İnqramın “ideyası” nəticəsini verdi - insanların “əlüstü” yeməklərə üstünlük verməyə başladılar.

1940-cı ildə isə bu kompaniyaya ən böyük rəqib olan McDonald`s yaradılıb. Hazırda fast-food məhsullarının ticarəti ilə məşğul olan bu şirkətin dünyanın 119 ölkəsində 30 000-dən çox restoranı fəaliyyət göstərir. Son dövrlərdə isə inkişaf etmiş ölkələrdə sağlamlıq üçün zərərli olduğuna görə Mc.Donald`s qidalarını boykot aksiyaları keçirilir. Hətta, bu mövzuda çəkilmiş sənədli film də var. Morqan Spurlok adlı bir prodüser düz bir ay boyunca gündə 3 dəfə fastfood restoranlarında qidalanır. Az qala ölümlə burun-buruna gələn Morqan Spurlok bu təəssüratlarını qeydə alır və “Şişirt məni” adlı sənədli film çəkir. Beləliklə, bu sənədli filmdə fastfoodun zərərləri və insan həyatına təsiri bütün çılpaqlığı ilə işıqlandırılır.

Tərkibini bilməsək də iştahla yeyirik ...

Fastfoodun artıq çəkiyə səbəb olduğu da məlumdur. Bəs bunun səbəbi nədir? Bəzi həkim və dietoloqlar iddia edirlər ki, fastfoodun mütəmadi olaraq istifadəsi insan orqanizminə ziyanını daha tez büruzə verir. Bu qidaların insan orqanizminə təsiri ilə bağlı qida mütəxəssisi Ağa Salamov ilə həmsöhbət olduq. Ekspert belə qidaların tərkibinin naməlum olduğunu bildirib: “Riskli və risksiz” fastfood qidaları var. Qablaşdırılma şəklində satılan quru “fast foodlar” ən əsas da kartof cipslərinin saxlama müddətinin uzun olmasına baxmayaraq ziyanı daha çoxdur. Tərkibində trans yağ ve bol miqdarda duz olan bu məhsullar səhəttimizdə təzyiq, mədə altı vəz, qara ciyər piylənməsi kimi ciddi xəstəliklərə gətirib çıxara bilər. Tərkibi barədə heç bir məlumatımızın olmadığı bu qidalar içində olan zərərli qatqılar vasitəsi ilə insan orqanizmində asıllıq yaradır. Yüksək kalorili olması ilə piylənəməyə gətirib çıxarır. Yerli brendlərin fastfud məhsullarından fərqli olaraq ölkəyə idxal olunan “fastfood” ətlərinin mənşəyi belə bilinmir. Bu cür qidalardan istifadənin minmuma endirilməsini məsləhət görürürük. Əgər immun sistemimizi düşünürüksə, “fast food”lardan mütləq şəkildə uzaq durmalıyıq”.

Bu məhsulların həddindən artıq qəbul edilməsi sağlamlığa ziyan vura bilər. Hazır qidanı ən çox istehlak edən ölkələrdən biri ABŞ-dır ki, son on ildə internet üzərindən bu ölkədə insanların çəki problemi ilə mübarizə aparmalarının tez-tez şahidi oluruq. Xatırladaq ki, çəki problemi bütün xəstəliklərə zəmin yaradan əsas faktorlardan biridir.

Paylaş:

Baxılıb: 558 dəfə