Yaxın Şərqin gələcəyi üçün...

Bakı:

26 °C

65 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Yaxın Şərqin gələcəyi üçün...

Yaxın Şərqin gələcəyi üçün...

11.08.2023 [10:55]

S.İSMAYILZADƏ

Son proseslər onu göstərir ki, Yaxın Orta Şərq regionunda artıq şərtlər dəyişib - regional və müstəqil inkişaf üçün əsas amil hesab edilən sabitlik və iqtisadi əlaqələrin inkişafı amili önə çıxıb. Bunun təmin edilməsi isə bütövlükdə Yaxın Orta Şərq üçün mühüm perspektiv vəd edir:

- Siyasi müstəqillik seqmentinin ən prioritet məsələ kimi önə çıxması;

- Siyasi sabitliyin əldə olunması;

- Hərbi qarşıdurmaların dayandırılması və dialoqun formalaşdırılması;

- İqtisadi münasibətlərin sırf dövlət maraqları səviyyəsində inkişaf etdirilməsi.

Beləliklə, yeni siyasi gündəm yeni siyasi münasibətlər sisteminin formalaşmasını ortaya çıxarır. Təsadüfi deyil ki, Ərəb Liqası ölkələri bu yeniliklərin mühüm müsbət tendensiya yaratması üçün regionun əsas açarı rolunu oynayan Suriyanı yenidən öz aralarında görməyə qərar verirlər. Ən əsası isə bu addım qarşıdakı dövr üçün digər yeniliklərə rəvac verə bilər...

Türkiyənin Yaxın Orta Şərqin inkişafı, bu regionda sabitliyin bərqərar olması prosesindəki rolu artdıqca yeni nizam ortaya çıxır - bu isə özündə mühüm yenilikləri və çağırışları əks etdirir. Orta Şərqin enerji resurslarının dünya bazarına çıxarılması, yeni inteqrasiya mühitinin formalaşdırılması, Avropa və digər regionlarla qarşılıqlı əlaqələrin bərpası burada əsas şərt qismində çıxış edir. Təbii ki, çoxtərəfli əlaqələrin qurulması, nizamın formalaşması üçün paralel addımlar atılmalıdır - yəni, bu proses həm də region dövlətlərinin rəsmi Təl-Əvivlə də əlaqələrinin inkişafını şərtləndirir. Bu baxımdan da Türkiyənin hazırda stabilləşdirici faktor kimi önə çıxması əsaslıdır. Ötən il İsrail-Azərbaycan və İsrail-Türkiyə münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyması ilə seçilmişdi. Bu mənada, İsrail ilə Türkiyə arasında münasibətlərin yenidən qurulması xüsusilə əhəmiyyətlidir. Həm Türkiyə, həm də İsrail mühüm coğrafi regionun əsas güc mərkəzlərindən sayıldığını nəzərə alsaq, bu dövlətlər arasında əməkdaşlığın Yaxın Orta Şərqdə dialoq mühitinin formalaşmasına əsas yaratdığını söyləmək olar. Bu iki ölkə arasındakı əlaqələrin müsbət dinamika ilə inkişafı böyük bir coğrafiyada - Aralıq dənizi və Orta Şərq regionunda yeni inkişaf mərhələsi formalaşdırır. Qarşılıqlı şəkildə diplomatik münasibətlərin bərpası isə çoxşaxəli əlaqələrin inkişafına yeni impuls gətirir. Başqa sözlə, bu yaxınlaşma sözügedən regionda yeni siyasi-hərbi konfiqurasiyanın əsasını qoyur, terrorizmə qarşı mübarizənin effektiv mərhələyə keçidini rəsmiləşdirir.

Paylaş:

Baxılıb: 602 dəfə