Alimlər Alzheimer xəstəliyinin beyin hüceyrələrini məhv etdiyi prosesi kəşf ediblər
15.07.2026 [20:19]
Alimlər əvvəllər elmə məlum olmayan hüceyrə ölümü formasını müəyyən ediblər ki, bu da Alzheimer xəstəliyinə və digər neyrodegenerativ xəstəliklərə səbəb olur. Onların ümumi qənaətinə görə, bu xəstəliklər irəlilədikcə, beyin hüceyrələri sürətlə məhv olur. Karyoptoz adlanan bu proses gələcək terapiyalar üçün potensial hədəfə çevrilə bilər.
AZƏRTAC “Nature Communications” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, alimlər neyronların proteotoksik stresə necə reaksiya verdiyini araşdırıblar. Bu cür zülal yığılması Alzheimer xəstəliyinin və bir sıra digər demensiya formalarının əsas xüsusiyyətidir. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, neyronlar apoptoz kimi tanınmış mexanizmlər vasitəsilə ölmək əvəzinə, hüceyrənin ölməzdən əvvəl nüvənin tədricən parçalandığı fərqli bir prosesə məruz qala bilər.
Tədqiqatçıların fikrincə, karyoptoz hüceyrənin autofagiya-lizosom yolu kimi tanınan zülal təkrar emalı sistemi həddindən artıq yükləndikdə başlayır. Bu, nüvə örtüyünü qeyri-sabit hala gətirir, nüvənin strukturunu itirməsinə, DNT zədələnməsinin inkişafına və nüvə materialının hüceyrədən xaric edilməsinə səbəb olur. Komanda aşkar edib ki, bu proses sabitliyi p38 MAP kinaz siqnal yolu ilə tənzimlənən “Lamin B1” adlı zülaldakı dəyişikliklərlə idarə olunur.
Alimlər bu mexanizmi kök hüceyrələrindən əldə edilən becərilən neyronlar, meyvə milçəkləri və insan neyronları da daxil olmaqla bir çox laboratoriya modelində sınaqdan keçiriblər. Belə ki, p38 siqnal yolunun bloklanması nüvə zərfinə dəyən ziyanı azaldıb, neyronun sağ qalmasını yaxşılaşdırıb və xəstəliklə əlaqəli dəyişiklikləri minimuma endirib.
Tədqiqatçılar deyirlər ki, onların kəşfi zəhərli zülal yığılmasını neyron itkisi ilə əlaqələndirən əvvəllər tanınmamış bir mexanizmi ortaya qoyur. Kəşfin müalicəyə çevrilməsi üçün daha çox araşdırma tələb olunsa da, onlar karyoptozun arxasındakı molekulyar yolun hədəflənməsinin Alzheimer və əlaqəli xəstəliklərdə neyrodegenerasiyanı yavaşlatmaq üçün yeni bir strategiya təmin edə biləcəyinə inanırlar.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
19 İyul 23:19
Hadisə
19 İyul 22:30
Dünya
19 İyul 21:24
Xəbər lenti
19 İyul 20:26
Dünya
19 İyul 20:17
Hadisə
19 İyul 19:34
Dünya
19 İyul 19:31
Sosial
19 İyul 18:25
Dünya
19 İyul 17:19
Dünya
19 İyul 16:21
Dünya
19 İyul 15:19
Dünya
19 İyul 14:25
Dünya
19 İyul 13:40
Sosial
19 İyul 12:31
Dünya
19 İyul 11:24
Dünya
19 İyul 10:18
Elm
19 İyul 09:32
Dünya
19 İyul 08:45
Dünya
18 İyul 23:16
Dünya
18 İyul 22:39
Mədəniyyət
18 İyul 21:40
Maraqlı
18 İyul 20:17
İqtisadiyyat
18 İyul 19:30
İdman
18 İyul 18:42
Dünya
18 İyul 18:25
Maraqlı
18 İyul 17:53
İdman
18 İyul 17:19
Elm
18 İyul 16:44
Dünya
18 İyul 16:31
Dünya
18 İyul 15:59
Dünya
18 İyul 15:24
Dünya
18 İyul 14:40
Dünya
18 İyul 14:17
Gündəm
18 İyul 13:35
Dünya
18 İyul 13:10
Siyasət
18 İyul 12:56
Siyasət
18 İyul 12:20
Gündəm
18 İyul 11:53
Dünya
18 İyul 11:39
Gündəm
18 İyul 11:24
İqtisadiyyat
18 İyul 10:55
Yeni texnologiyalar
18 İyul 10:31
Turizm
18 İyul 10:19
Analitik
18 İyul 09:54
Ədəbiyyat
18 İyul 09:32
Ədəbiyyat
18 İyul 09:15
İdman
18 İyul 08:50
Ədəbiyyat
18 İyul 08:38
Dünya
18 İyul 07:59
Hadisə
18 İyul 07:39
Dünya
18 İyul 07:23
Dünya
18 İyul 07:22
Dünya
18 İyul 07:22
Dünya
17 İyul 23:41
İqtisadiyyat
17 İyul 23:20
Dünya
17 İyul 23:20
Dünya
17 İyul 22:46
Dünya
17 İyul 22:45
Dünya
17 İyul 22:19
Dünya
17 İyul 21:53
Xəbər lenti
17 İyul 21:34
Dünya
17 İyul 21:25
Mədəniyyət
17 İyul 20:48
Dünya
17 İyul 20:42
İqtisadiyyat
17 İyul 20:31
Dünya
17 İyul 20:17
Elm
17 İyul 19:50
Dünya
17 İyul 19:28
İqtisadiyyat
17 İyul 19:10
Mədəniyyət
17 İyul 18:50
