“Əmlak amnistiyası” hansı evlərə şamil olunacaq?

Bakı:

13 °C

76 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / İqtisadiyyat / “Əmlak amnistiyası” hansı evlərə şamil olunacaq?

“Əmlak amnistiyası” hansı evlərə şamil olunacaq?

06.07.2024 [10:45]

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti daşınmaz əmlakın qeydiyyatının rəsmiləşdirilməsini təmin edən elektron portalı 2024-cü ilin sonuna qədər vətəndaşların istifadəsinə verəcək. Dövlət qurumlarının müvafiq rəyi və icazəsi əsasında bütün sənədləri qaydasında olan evlərin və mənzillərin həmin portal üzərindən rəsmiləşdirilməsi, yəni mülkiyyət hüququna dair çıxarışın (kupça) alınması mümkün olacaq. Bununla da, hökumətin neçə illərdir ki, əsas qayğılarından birinə çevrilmiş sənədsiz evlərin qanuni mülkiyyət hüququnun təmin edilməsi və “əmlak amnistisiyası”nın tətbiqi gerçəkləşəcək.

Məsələ ondadır ki, bu amnistisiya bütün sənədsiz evlərə şamil olunmayacaq. Dövlət Xidmətindən verilən məlumata görə, insan sağlamlığı və fəaliyyətinə təhlükə törətməyən ərazilərdə tikilmiş mənzillər yalnız portal üzərindən rəsmiləşdiriləcək. Tələblərə cavab verməyən digər evlərin isə rəsmiləşdirilməsi mümkün olmayacaq, yəni onlara amnistiya tətbiq edilməyəcək.

İnsan sağlamlığı və fəaliyyətinə təhlükə törətməyən ərazilər dedikdə nə nəzərdə tutulur?

Məlumdur ki, paytaxtda on minlərlə ev mühəndis-kommunikasiya xətlərinin üzərində və yaxınlığında, yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin altında, digər kommunikasiya qurğularının ətrafında, eləcə də dəmiryol xəttinin yaxınlığında inşa edilib. Onların bir qismi sovet dövründə, qalanı isə müstəqilliyin ilk illərində inşa edilib və əksəriyyətinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilən müəyyənedici aktı yoxdur. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının təqdim etdiyi əsaslı hüquqi sənədlər olmadığı üçün evlərə mülkiyyət hüququna dair çıxarışın verilməsi də hüquqi addımlar atmağa mane olur. Bütün bunlara baxmayaraq, müvafiq orqanlara bu sahədə müəyyən güzəştlərin tətbiqi tövsiyə edilib və əmlak amnistiyası layihəsi hazırlanması qərara alınıb. Sənədsiz evlərlə bağlı 2018-2019-cu illərdə bütün mənzil-kommunal təsərrüfatı birlikləri və bələdiyyələr tərəfindən uçot işi aparılıb və zəruri məlumatlar rayon icra hakimiyyətlərinə təqdim olunub. Bu, həmin evlərin sənədləşdirilməsi istiqamətində mərkəzləşdirilmiş şəkildə müvafiq dəqiqləşdirmələrin aparılması və uçot məlumatlarının toplanması baxımından mühüm addım hesab edilir. Bununla da ən yüksək dövlət orqanlarının birgə koordinasiyası sayəsində sənədsiz evlərin qeydiyyatının aparılmasına başlanılıb.

Qiymətləndirmələrdən sonra Milli Məclisdə Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə dəyişikliklər edilib və yeni dəyişikliklər sənədsiz evlərin mülkiyyət hüququnun tanınması üçün bir sıra istisnaları nəzərə tutur. Belə ki, 2023-cü il martın 1-dək inşa edilmiş, lakin etibarlılıq və təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğuna dair rəyi təqdim edən sahələrinin çıxarışla təmin edilməsinə icazə verilir. Əvvəllər hansı ildə inşa edilməsindən asılı olmayaraq tikintisi sözügedən Məcəllənin tələblərinə uyğun aparılmayan amma etibarlılığı və təhlükəsizliyi olan bütün qeyri-yaşayış sahələrinin istismarına icazə verilməsi nəzərdə tutulur. Ancaq insan sağlamlığı və fəaliyyətinə təhlükə törədən sahələrdə inşa edilmiş mənzillər üçün güzəştlərin tətbiqi istisnalıq təşkil edir. Həmin evlər kommunikasiya xətlərinin mühafizə zolağında inşa olunub, tikinti normativlərinin tələblərinə cavab vermədiyindən müvafiq icra orqanları ərazinin mühəndis-kommunikasiya zonalarının mürəkkəbliyini, elektrik xətti, qaz, su, kanalizasiya, digər kommunikasiya qurğularının yaşayış təhlükəliliyini nəzərə alaraq müəyyənedici aktın tərtib edilməsini qeyri-mümkün sayır. Bu baxımdan həmin evlərin sənədləşməsi qanunvericiliyin yumşaldılan və güzəşt tələblərinə də uyğun gəlmir. Bu tikililərin, ümumiyyətlə, sıfırdan heç bir sənədinin olmamasıdır, onların böyük bir qisminin heç ünvanı yoxdur, bir qismi isə SOCAR-ın, neftçıxarma trestlərinin, digər dövlət orqanlarının ərazisində yerləşir ki, buranın mühəndis qurğuları və planı tikintinin tanınmasına yol vermir.

Beləliklə, elektron əmlak portalının istifadəyə verilməsi sənədsiz evlərlə bağlı illərdir ki, yaşanan problemi də aradan qaldırmayacaq. Ancaq portal istənilən halda, mülkiyyət hüququnun alınmasında işıq yolu olan on minlərlə mənzilin və evin hansısa bürokratik amillər səbəbindən rəsmiləşdirilməsinə mane olan halları tam aradan qaldıracaq. Həmçinin bir mənzilin bir neçə adama satılması halları da aradan qalxacaq. İlk növbədə, mənzillərin ümumi sahəsinin düzgün hesablanmasındakı uyğunsuzluqlar aradan qaldırlacaq. Eləcə də Dövlət Reyestrindən çıxarışı olmayan mənzilin özəlləşdirilməsi prosesi də sadələşdiriləcək, bu prosesdə MTK-ların sui-istifadə hallarına son qoyulacaq. Hazırda bəzi mənzil-tikinti kooperativləri çıxarış olmadan mənzili bir şəxsin adından digər şəxsin adına keçirərkən onun ilkin sahibindən pul tələb etmədən sənədləşməyə icazə vermir. E-portal MTK-ların bu qanunsuzluğunu məhdudlaşdırmaqla mənzil sahiblərinin mənafeyini qoruyacaq.

ELBRUS

Paylaş:

Baxılıb: 729 dəfə