Müasir şəhərsalma siyasəti Azərbaycanın gələcəyini formalaşdırır

Bakı:

27 °C

69 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Müasir şəhərsalma siyasəti Azərbaycanın gələcəyini formalaşdırır

Müasir şəhərsalma siyasəti Azərbaycanın gələcəyini formalaşdırır

22.05.2026 [14:50]

Bakı şəhərində keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu – WUF13 müasir urbanizasiya, dayanıqlı inkişaf və postmünaqişə dövründə yenidənqurma məsələlərinin beynəlxalq səviyyədə müzakirə olunduğu mühüm platformalardan biri kimi yadda qaldı. Forum çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən fikirlər ölkəmizin son illərdə şəhərsalma sahəsində həyata keçirdiyi strateji layihələrin mahiyyətini və gələcək inkişaf istiqamətlərini bir daha ortaya qoydu. Dövlət başçısının çıxışı göstərdi ki, Azərbaycanda şəhərsalma artıq yalnız tikinti və infrastruktur anlayışı ilə məhdudlaşmır, bu siyasət sosial rifahın yüksəldilməsi, ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, innovativ texnologiyaların tətbiqi və insan amilinin ön plana çəkilməsi ilə müşayiət olunur.

Müasir dövrdə şəhərlər dövlətlərin iqtisadi gücünü, texnoloji potensialını və sosial inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas göstəricilərdən biri hesab edilir. Azərbaycan da son illər həyata keçirdiyi genişmiqyaslı layihələrlə regionda ən sürətlə inkişaf edən şəhərsalma modelini formalaşdıran ölkələr sırasında yer alır. Paytaxt Bakı ilə yanaşı, bölgələrdə aparılan yenidənqurma və abadlıq işləri ölkənin ümumi urbanizasiya xəritəsini tamamilə dəyişdirir. Yeni yolların çəkilməsi, müasir yaşayış komplekslərinin salınması, nəqliyyat sistemlərinin yenilənməsi, yaşıl zonaların genişləndirilməsi və sosial obyektlərin tikintisi Azərbaycanın şəhərsalma siyasətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.

Prezident İlham Əliyev forum çərçivəsində çıxışında xüsusi olaraq vurğuladı ki, Azərbaycanın şəhərsalma siyasətində əsas məqsəd insanların rahat, təhlükəsiz və yüksək standartlara uyğun yaşayış mühiti ilə təmin olunmasıdır. Bu baxımdan yeni layihələr hazırlanarkən məktəblərin, xəstəxanaların, parkların, mədəniyyət mərkəzlərinin və digər sosial obyektlərin vahid plan əsasında qurulmasına xüsusi diqqət yetirilir. Çünki müasir şəhər yalnız binalardan ibarət deyil; şəhər insan həyatının keyfiyyətini müəyyən edən mühüm sosial məkandır.

Son illərdə Azərbaycanda həyata keçirilən ən mühüm şəhərsalma layihələri işğaldan azad edilmiş ərazilərlə bağlıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işləri həm miqyası, həm sürəti, həm də tətbiq olunan innovativ yanaşmalar baxımından dünya üçün nümunə hesab olunur. Uzun illər ərzində tamamilə dağıdılmış şəhər və kəndlərin yenidən qurulması yalnız əvvəlki vəziyyətin bərpası məqsədi daşımır. Burada əsas hədəf yeni urbanizasiya modelinin formalaşdırılması, müasir texnologiyaların tətbiqi və dayanıqlı yaşayış mühitinin yaradılmasıdır.

Hazırda Ağdam, Füzuli, Zəngilan, Laçın, Kəlbəcər və digər yaşayış məntəqələri üzrə baş planlar hazırlanaraq həyata keçirilir. Bu layihələrdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarına xüsusi üstünlük verilir. Rəqəmsal idarəetmə sistemləri, alternativ enerji mənbələri, ekoloji cəhətdən təmiz nəqliyyat vasitələri və müasir kommunikasiya infrastrukturu həmin bölgələrin gələcək inkişafının əsasını təşkil edir. Günəş və külək enerjisindən istifadə, ağıllı işıqlandırma sistemləri, su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması və rəqəmsal xidmətlərin tətbiqi Azərbaycanın yeni şəhərsalma strategiyasının mühüm elementləridir.

Bu yanaşma eyni zamanda iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Müasir dünyada urbanizasiya prosesi ekoloji problemlərlə sıx bağlı olduğundan, şəhərlərin inkişafı zamanı yaşıl texnologiyaların tətbiqi artıq zərurətə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin çıxışında da qeyd olunduğu kimi, Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasında alternativ enerji mənbələrinin genişləndirilməsi və ətraf mühitin qorunması əsas prioritetlərdəndir. Xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun “yaşıl enerji zonası” elan olunması bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardan biridir.

Şəhərsalma sahəsində aparılan islahatlar yalnız Qarabağ bölgəsi ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanın digər şəhərlərində də yeni baş planlar hazırlanır və müasir urbanizasiya prinsipləri tətbiq olunur. Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir və Naxçıvan kimi şəhərlərdə nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi, yeni yaşayış massivlərinin salınması, ekoloji layihələrin icrası və rəqəmsal həllərin tətbiqi ölkənin ümumi inkişaf strategiyasının tərkib hissəsinə çevrilib. Xüsusilə ictimai nəqliyyat sisteminin modernləşdirilməsi, elektrik avtobuslarının istifadəsi və yaşıl zonaların artırılması şəhərlərin daha ekoloji və rahat məkana çevrilməsinə xidmət edir.

Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində həyata keçirdiyi layihələr beynəlxalq təşkilatlar və ekspertlər tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir. Xüsusilə postmünaqişə dövründə dağıdılmış ərazilərin qısa müddətdə müasir standartlara uyğun şəkildə yenidən qurulması dünya miqyasında nadir nümunələrdən biri hesab olunur. Bu layihələr gələcəkdə digər postmünaqişə regionları üçün də uğurlu model kimi öyrənilə bilər.

Bakı şəhərində keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası bir daha göstərdi ki, Azərbaycan qlobal şəhərsalma proseslərinin fəal iştirakçısına çevrilib. Ölkəmiz müasir urbanizasiya, dayanıqlı inkişaf və innovativ idarəetmə sahəsində topladığı təcrübə ilə beynəlxalq əməkdaşlığa mühüm töhfələr verir. Bu gün Azərbaycanda həyata keçirilən şəhərsalma siyasəti yalnız bugünkü ehtiyaclara deyil, gələcək nəsillərin rahat və təhlükəsiz yaşayışına hesablanmış strateji inkişaf modelidir. Müasir memarlıq, rəqəmsal texnologiyalar, yaşıl enerji və insan mərkəzli yanaşmalar əsasında qurulan bu model Azərbaycanın gələcəyə inamla irəlilədiyini və regionun aparıcı inkişaf mərkəzlərindən birinə çevrildiyini nümayiş etdirir.

İsa Məmmədov

YAP Babək rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 412 dəfə